{"id":4823,"date":"2020-05-18T22:28:58","date_gmt":"2020-05-18T22:28:58","guid":{"rendered":"https:\/\/wordpress-theme.spider-themes.net\/docly\/docs\/sample-user-guide\/some-common-issues\/sample-doc-title\/"},"modified":"2025-12-11T16:07:14","modified_gmt":"2025-12-11T16:07:14","slug":"sample-doc-title","status":"publish","type":"docs","link":"https:\/\/sahelib.atatec-design.com\/index.php\/docs\/sample-user-guide\/some-common-issues\/sample-doc-title\/","title":{"rendered":"Le Japon \u00e0 la pointe de l&#8217;\u00e9conomie du vieillissement\u00a0? Une analyse bibliom\u00e9trique"},"content":{"rendered":"\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Abstrait<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Cet article analyse la mani\u00e8re dont les \u00e9conomistes ont abord\u00e9 la question du vieillissement au cours des cinquante derni\u00e8res ann\u00e9es. Son originalit\u00e9 majeure r\u00e9side dans l&#8217;analyse bibliom\u00e9trique de la litt\u00e9rature sur l&#8217;\u00e9conomie du vieillissement, fond\u00e9e sur l&#8217;analyse textuelle de trois corpus diff\u00e9rents et compl\u00e9mentaires, alors que les \u00e9tudes existantes se limitent \u00e0 des sous-domaines. L&#8217;article montre que la d\u00e9finition de l&#8217;\u00e9conomie du vieillissement est plus complexe qu&#8217;on ne le pensait et introduit des crit\u00e8res d&#8217;identification permettant d&#8217;obtenir des r\u00e9sultats quantitatifs sur la croissance de cette litt\u00e9rature, sa r\u00e9partition g\u00e9ographique et ses orientations de recherche. Il soutient notamment que le vieillissement est devenu un sujet \u00e0 part enti\u00e8re, transversal \u00e0 diff\u00e9rents domaines, de l&#8217;\u00e9conomie de la population \u00e0 l&#8217;\u00e9conomie du travail, et \u00e9troitement li\u00e9 \u00e0 l&#8217;\u00e9conomie de la sant\u00e9, \u00e0 la macro\u00e9conomie et \u00e0 l&#8217;\u00e9conomie publique. Les th\u00e8mes d&#8217;int\u00e9r\u00eat ont \u00e9volu\u00e9 au fil du temps, avec notamment une forte progression des questions de sant\u00e9, tandis que les questions de retraite sont au c\u0153ur des recherches depuis plusieurs d\u00e9cennies. Par ailleurs, nous montrons que la r\u00e9partition g\u00e9ographique de l&#8217;\u00e9conomie du vieillissement ne correspond pas \u00e0 celle du vieillissement lui-m\u00eame, le Japon \u00e9tant relativement sous-repr\u00e9sent\u00e9 dans la litt\u00e9rature. Enfin, nous tirons quelques enseignements de cette n\u00e9gligence dans le programme de recherche dominant sur l&#8217;\u00e9conomie du vieillissement et sugg\u00e9rons des pistes de recherche futures qui accorderaient au Japon une place plus importante dans les \u00e9tudes comparatives, compte tenu de sa position \u00e0 l&#8217;avant-garde en mati\u00e8re de vieillissement.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"st020\">Introduction<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Thomas Malthus pensait que les gens mourraient de famine, et non de vieillesse (<a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S2212828X25000568#b0240\">Malthus, 2015<\/a>\u00a0). La population est un sujet r\u00e9current en \u00e9conomie, tandis que le vieillissement est\u00a0un sujet plus r\u00e9cent (\u00a0<a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S2212828X25000568#b0025\">Bloom et Luca, 2016<\/a>\u00a0). Les \u00e9conomistes semblent avoir \u00e9t\u00e9 relativement lents \u00e0 \u00e9tudier les questions li\u00e9es au vieillissement au sein du champ multidisciplinaire des \u00e9tudes sur le vieillissement, comparativement aux chercheurs en m\u00e9decine, aux d\u00e9mographes ou aux sociologues. Cependant, certains signes indiquent que l&#8217;\u00e9conomie du vieillissement, en tant que sous-discipline, s&#8217;est d\u00e9velopp\u00e9e au cours des derni\u00e8res d\u00e9cennies. Par exemple, la deuxi\u00e8me \u00e9dition du Palgrave Dictionary of Economics (1923) ne contient aucun article sur le vieillissement, mais plusieurs articles sur la population et un article technique traitant des pensions civiles et militaires. Le vieillissement figure dans le New Palgrave Dictionary of Economics (\u00a0<a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S2212828X25000568#b0070\">Clark, 1987<\/a>\u00a0;\u00a0<a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S2212828X25000568#b0345\">Weil, 2008<\/a>\u00a0) avec un article, et dans l&#8217;\u00e9dition la plus r\u00e9cente (2018) avec non pas un, mais deux articles sur le vieillissement.Une \u00e9tude pionni\u00e8re sur l&#8217;\u00e9conomie du vieillissement (\u00a0<a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S2212828X25000568#b0075\">Clark, Kreps et Spengler, 1978<\/a>\u00a0) a \u00e9t\u00e9 publi\u00e9e dans le\u00a0<em>Journal of Economic Perspective<\/em>\u00a0il y a quarante-sept ans, mais aucune mise \u00e0 jour de cette \u00e9tude n&#8217;a paru depuis. Ce n&#8217;est qu&#8217;au cours des dix derni\u00e8res ann\u00e9es que deux manuels sur l&#8217;\u00e9conomie du vieillissement ont \u00e9t\u00e9 publi\u00e9s (\u00a0<a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S2212828X25000568#b0285\">Piggott et Woodland, 2016<\/a>\u00a0;\u00a0 <a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S2212828X25000568#b0030\">Bloom, Sousa-Poza et Sunde, 2023<\/a>\u00a0, ci-apr\u00e8s d\u00e9nomm\u00e9s HBA1 et HBA2), d\u00e9montrant qu&#8217;en l&#8217;espace de deux g\u00e9n\u00e9rations, le domaine n&#8217;est pas rest\u00e9 inactif mais s&#8217;est au contraire diversifi\u00e9. L&#8217;\u00e9conomie du vieillissement dispose \u00e9galement de sa revue sp\u00e9cialis\u00e9e depuis 2013, le\u00a0<em>Journal of the Economics of Ageing<\/em>\u00a0(ci-apr\u00e8s d\u00e9nomm\u00e9 JOEA).Les auteurs de l&#8217;\u00e9tude susmentionn\u00e9e pr\u00e9voyaient l&#8217;essor de l&#8217;\u00e9conomie du vieillissement\u00a0: \u00ab\u00a0Nous soutenons que l&#8217;\u00e9conomie du vieillissement constitue un domaine important et relativement peu explor\u00e9 de l&#8217;analyse \u00e9conomique. De nombreuses questions politiques majeures, qui requi\u00e8rent l&#8217;attention imm\u00e9diate du pays, sont li\u00e9es au vieillissement de la population, voire en sont la cons\u00e9quence. La poursuite du vieillissement de la population, telle qu&#8217;elle est projet\u00e9e, ne fera qu&#8217;accro\u00eetre l&#8217;importance de l&#8217;\u00e9conomie du vieillissement.\u00a0\u00bb (\u00a0<a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S2212828X25000568#b0075\">Clark et al., 1978\u00a0: 949-950<\/a>\u00a0). Cette pr\u00e9diction semble s&#8217;\u00eatre confirm\u00e9e, comme indiqu\u00e9 pr\u00e9c\u00e9demment, mais le d\u00e9veloppement de l&#8217;\u00e9conomie du vieillissement n\u00e9cessite une \u00e9valuation quantitative plus pr\u00e9cise.Il est \u00e9galement important d&#8217;identifier les sp\u00e9cificit\u00e9s de l&#8217;\u00e9conomie du vieillissement au sein des \u00e9tudes sur le vieillissement. Parmi les questions \u00e9troitement li\u00e9es \u00e0 l&#8217;\u00e9conomie, on peut citer celle des retraites, qui a longtemps domin\u00e9 le domaine, comme le montrent notamment les rapports HBA1 et HBA2. Vers le milieu des ann\u00e9es 1980, les d\u00e9cideurs politiques ont commenc\u00e9 \u00e0 exprimer une pr\u00e9occupation croissante quant \u00e0 la viabilit\u00e9 des syst\u00e8mes de retraite et, plus largement, aux co\u00fbts \u00e9conomiques du vieillissement. Ceci a entra\u00een\u00e9 une augmentation des \u00e9tudes universitaires et des rapports officiels sur le vieillissement, tels que les rapports du Fonds mon\u00e9taire international (FMI) et de l&#8217;Organisation de coop\u00e9ration et de d\u00e9veloppement \u00e9conomiques (OCDE) sur le vieillissement dans les \u00e9conomies avanc\u00e9es (\u00a0<a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S2212828X25000568#b0265\">OCDE, 1985<\/a>\u00a0;\u00a0<a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S2212828X25000568#b0135\">Heller et al., 1986<\/a>\u00a0), ainsi qu&#8217;un rapport de la Banque mondiale intitul\u00e9 \u00ab\u00a0Pr\u00e9venir la crise des personnes \u00e2g\u00e9es\u00a0\u00bb (\u00a0<a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S2212828X25000568#b0350\">Banque mondiale, 1994<\/a>\u00a0). Les organisations nationales et internationales ont commenc\u00e9 \u00e0 publier r\u00e9guli\u00e8rement des rapports sur le vieillissement, \u00e0 l&#8217;instar du \u00ab Rapport sur le vieillissement \u00bb de l&#8217;Union europ\u00e9enne, dont la premi\u00e8re publication remonte \u00e0 2001 (\u00a0<a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S2212828X25000568#b0085\">Union europ\u00e9enne, 2001<\/a>\u00a0;\u00a0<a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S2212828X25000568#b0090\">Union europ\u00e9enne, 2006-2024<\/a>\u00a0). Est-il possible de confirmer quantitativement l&#8217;importance des retraites en tant que sujet majeur de l&#8217;\u00e9conomie du vieillissement\u00a0? D&#8217;autres sujets ont-ils \u00e9merg\u00e9 et connu un d\u00e9veloppement rapide\u00a0?En r\u00e9sum\u00e9, cet article aborde les questions de recherche suivantes\u00a0: comment la recherche acad\u00e9mique sur l\u2019\u00e9conomie du vieillissement a-t-elle \u00e9volu\u00e9 au fil du temps, et quelle est sa sp\u00e9cificit\u00e9 par rapport \u00e0 d\u2019autres domaines connexes de l\u2019\u00e9conomie (par exemple, l\u2019\u00e9conomie d\u00e9mographique, l\u2019\u00e9conomie du travail ou l\u2019\u00e9conomie de la sant\u00e9)\u00a0? Quels sont les principaux th\u00e8mes de recherche en \u00e9conomie du vieillissement et comment ont-ils \u00e9volu\u00e9\u00a0? Enfin, dans le cadre de ce num\u00e9ro sp\u00e9cial, compte tenu du r\u00f4le de premier plan du Japon dans la recherche sur le vieillissement, nous avons \u00e9galement \u00e9tudi\u00e9 la g\u00e9ographie de l\u2019\u00e9conomie du vieillissement et la place sp\u00e9cifique qu\u2019y occupe le Japon. En bref, nous comparons la litt\u00e9rature scientifique mondiale et la litt\u00e9rature plus sp\u00e9cifique consacr\u00e9e au Japon \u2013 par th\u00e8mes ou par sources \u2013 afin d\u2019identifier les points communs et les diff\u00e9rences.Pour r\u00e9pondre aux questions ci-dessus, nous \u00e9tudions comment les \u00e9conomistes ont abord\u00e9 la question du vieillissement au cours des cinquante derni\u00e8res ann\u00e9es en utilisant des techniques bibliom\u00e9triques appliqu\u00e9es au contenu textuel de nos corpus. \u00c0 notre connaissance, il s&#8217;agit du premier article de ce type.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S2212828X25000568#fn2\"><sup>2<\/sup><\/a>La d\u00e9finition de l&#8217;\u00e9conomie du vieillissement \u00e9tant plus complexe qu&#8217;il n&#8217;y para\u00eet, il est essentiel d&#8217;\u00e9tablir des crit\u00e8res d&#8217;identification pour nos r\u00e9sultats quantitatifs concernant la croissance de la litt\u00e9rature, sa r\u00e9partition g\u00e9ographique et les axes de recherche. Nous nous appuyons sur trois corpus diff\u00e9rents&nbsp;: un corpus de r\u00e9f\u00e9rences issues de la base de donn\u00e9es bibliographiques Scopus, un corpus de r\u00e9f\u00e9rences sur le vieillissement publi\u00e9es dans les principales revues \u00e9conomiques, et un corpus de r\u00e9f\u00e9rences extraites des deux manuels de r\u00e9f\u00e9rence sur l&#8217;\u00e9conomie du vieillissement et des sources associ\u00e9es. Ces corpus sont compl\u00e9mentaires, chacun pr\u00e9sentant ses propres avantages et limites. C&#8217;est pourquoi nous devons jongler entre eux.La contribution attendue de notre article \u00e0 la litt\u00e9rature sur l&#8217;\u00e9conomie du vieillissement en g\u00e9n\u00e9ral et \u00e0 ce num\u00e9ro sp\u00e9cial en particulier est multiple.Premi\u00e8rement, l&#8217;\u00e9conomie du vieillissement s&#8217;est affirm\u00e9e comme une discipline \u00e0 part enti\u00e8re, \u00e0 la crois\u00e9e de diff\u00e9rents domaines tels que l&#8217;\u00e9conomie de la population et du travail, et \u00e9troitement li\u00e9e \u00e0 l&#8217;\u00e9conomie de la sant\u00e9, \u00e0 la macro\u00e9conomie et \u00e0 l&#8217;\u00e9conomie publique. Globalement, le nombre d&#8217;articles consacr\u00e9s \u00e0 l&#8217;\u00e9conomie du vieillissement dans les principales revues \u00e9conomiques est pass\u00e9 de 5 par an dans les ann\u00e9es 1980 \u00e0 40 au d\u00e9but des ann\u00e9es 2020. Dans la base de donn\u00e9es Scopus, cette augmentation est de 50 articles par an dans les ann\u00e9es 1980 \u00e0 1&nbsp;300 par an au d\u00e9but des ann\u00e9es 2020. La part relative de l&#8217;\u00e9conomie du vieillissement dans l&#8217;ensemble de la litt\u00e9rature \u00e9conomique a connu une progression plus modeste sur une p\u00e9riode plus longue, mais a au moins doubl\u00e9, passant de 0,5 % dans les ann\u00e9es 1960 \u00e0 1 % au d\u00e9but des ann\u00e9es 2020. Bien que ce chiffre puisse para\u00eetre faible, nous avons des raisons de croire que notre estimation de la part relative de l&#8217;\u00e9conomie du vieillissement est prudente, sous-estimant de moiti\u00e9 sa part r\u00e9elle.Un autre r\u00e9sultat de cet article est que la litt\u00e9rature est moins centr\u00e9e sur les \u00c9tats-Unis qu&#8217;auparavant, comme en t\u00e9moignent les pays \u00e9tudi\u00e9s ou mentionn\u00e9s dans les r\u00e9f\u00e9rences, ainsi que les affiliations des auteurs. Le Japon a longtemps figur\u00e9 parmi les pays les plus \u00e9tudi\u00e9s apr\u00e8s les \u00c9tats-Unis. Cependant, il ne repr\u00e9sente que 4 % de la litt\u00e9rature totale entre 1980 et 2024. Le Japon a \u00e9t\u00e9 d\u00e9pass\u00e9 par l&#8217;Allemagne il y a deux d\u00e9cennies, puis par la Chine au cours de la derni\u00e8re d\u00e9cennie. Ainsi, l&#8217;exp\u00e9rience japonaise semble quelque peu sous-\u00e9tudi\u00e9e. Cela a plusieurs cons\u00e9quences sur notre compr\u00e9hension du vieillissement et sur la d\u00e9finition des priorit\u00e9s de recherche, qui risquent de ne pas prendre suffisamment en compte les enseignements de l&#8217;exp\u00e9rience japonaise. Dans cette perspective, notre article confirme l&#8217;int\u00e9r\u00eat du num\u00e9ro sp\u00e9cial du JOEA, \u00ab&nbsp;\u00c9conomie du vieillissement&nbsp;: le Japon dans une perspective comparative&nbsp;\u00bb, pour combler cette lacune dans la litt\u00e9rature, et nous esp\u00e9rons y contribuer de mani\u00e8re significative.Un troisi\u00e8me r\u00e9sultat de cette \u00e9tude est la diversification de l&#8217;\u00e9conomie du vieillissement, qui s&#8217;est \u00e9loign\u00e9e de l&#8217;\u00e9conomie des retraites, pr\u00e9dominante dans les travaux ant\u00e9rieurs. Aujourd&#8217;hui encore, environ la moiti\u00e9 des articles sur l&#8217;\u00e9conomie du vieillissement traitent des questions de retraite. Comme en \u00e9conomie en g\u00e9n\u00e9ral, la sant\u00e9 est devenue un sujet de plus en plus important, repr\u00e9sentant un tiers des publications sur l&#8217;\u00e9conomie du vieillissement, contre un dixi\u00e8me il y a un demi-si\u00e8cle. Les questions li\u00e9es au travail ont \u00e9galement connu une progression similaire, quoique plus modeste, et repr\u00e9sentent d\u00e9sormais un quart des publications. Parall\u00e8lement, la part des articles traitant des questions macro\u00e9conomiques (revenus et croissance, questions budg\u00e9taires et mon\u00e9taires) est rest\u00e9e globalement stable. Nous avons \u00e9galement identifi\u00e9 deux th\u00e8mes \u00e9mergents&nbsp;: l&#8217;innovation, ainsi que les in\u00e9galit\u00e9s et la pauvret\u00e9, sujets de recherche relativement plus actifs au Japon, qui permettent d&#8217;identifier des m\u00e9canismes peu \u00e9tudi\u00e9s dans la litt\u00e9rature g\u00e9n\u00e9rale.Le reste de l&#8217;article est organis\u00e9 comme suit. La section 2 pr\u00e9sente la m\u00e9thodologie et la section 3 d\u00e9crit les trois corpus utilis\u00e9s dans cette \u00e9tude. Concernant les r\u00e9sultats, la section 3 aborde le d\u00e9veloppement de l&#8217;\u00e9conomie du vieillissement et explore sa dimension g\u00e9ographique, tandis que la section 4 analyse les diff\u00e9rents sous-domaines de cette \u00e9conomie. Enfin, la section 5 conclut l&#8217;article.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"st025\">D\u00e9finir l\u2019\u00e9conomie du vieillissement<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nous examinons ici trois d\u00e9finitions potentiellement concurrentes de l&#8217;\u00e9conomie du vieillissement&nbsp;: l&#8217;une issue de la recherche universitaire&nbsp;; une autre fond\u00e9e sur les codes JEL pertinents&nbsp;; et la derni\u00e8re sur l&#8217;analyse textuelle et la s\u00e9lection de mots-cl\u00e9s sp\u00e9cifiques. Dans cet article, nous privil\u00e9gions cette troisi\u00e8me d\u00e9finition, enrichie par les consid\u00e9rations relatives au champ d&#8217;application de l&#8217;\u00e9conomie du vieillissement propos\u00e9es par les deux premi\u00e8res.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"st030\">Vieillissement de la population et vieillissement individuel<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">D\u00e9finir le vieillissement et d\u00e9finir l&#8217;\u00e9conomie du vieillissement sont deux choses distinctes. L&#8217;objectif principal de cet article est de proposer une analyse de l&#8217;\u00e9volution de l&#8217;\u00e9conomie du vieillissement (son programme de recherche, son champ d&#8217;application, sa r\u00e9partition g\u00e9ographique) \u00e0 travers une analyse bibliom\u00e9trique appliqu\u00e9e \u00e0 des donn\u00e9es textuelles. Il est donc n\u00e9cessaire de d\u00e9finir le vieillissement afin de stabiliser le contenu textuel de notre corpus. Il convient de distinguer d&#8217;abord le vieillissement de la population et le vieillissement individuel&nbsp;: le premier peut \u00eatre consid\u00e9r\u00e9 comme le c\u0153ur de l&#8217;\u00e9conomie du vieillissement, tandis que le second, bien que pr\u00e9sent, est relativement secondaire et rel\u00e8ve d&#8217;autres disciplines telles que la m\u00e9decine et la sociologie. Par exemple, les trois \u00e9ditions du dictionnaire Palgrave comportent des entr\u00e9es sur les \u00ab&nbsp;populations vieillissantes&nbsp;\u00bb (1986, 2008, 2018) et le \u00ab&nbsp;vieillissement de la population&nbsp;\u00bb, mais pas sur le vieillissement individuel. Les deux manuels que nous examinons dans cet article (HBA1 et HBA2) portent explicitement sur le vieillissement de la population, comme l&#8217;indiquent les co-\u00e9diteurs du JOEA. Toutefois, ce dernier texte, ainsi que l&#8217;introduction du HBA2 (dont les auteurs sont&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S2212828X25000568#b0035\">Bloom, Souza-Posa et Sunde, 2013<\/a>\u00a0et 2023), abordent \u00e9galement le vieillissement individuel au niveau micro\u00e9conomique, en mettant l&#8217;accent sur les diff\u00e9rences de comportement individuelles tout au long de la vie. C&#8217;est pourquoi nous nous concentrons ici sur le vieillissement de la population\u00a0: sans pour autant n\u00e9gliger la dimension individuelle du vieillissement, nous reconnaissons qu&#8217;elle rev\u00eat une importance secondaire dans le cadre de cet article, \u00e0 quelques exceptions pr\u00e8s (par exemple, lors de notre analyse de la litt\u00e9rature sur les retraites).Le vieillissement de la population est relativement plus facile \u00e0 d\u00e9finir d&#8217;un point de vue \u00e9conomique. On peut se r\u00e9f\u00e9rer \u00e0 la d\u00e9finition g\u00e9n\u00e9rale de David Weil (Palgrave)\u00a0: \u00ab\u00a0Le vieillissement de la population est le d\u00e9placement de la r\u00e9partition de la population d&#8217;un pays vers les \u00e2ges plus avanc\u00e9s. L&#8217;augmentation de l&#8217;\u00e2ge moyen ou m\u00e9dian de la population, la diminution de la part des enfants dans la population ou l&#8217;augmentation de la part des personnes \u00e2g\u00e9es sont autant d&#8217;aspects du vieillissement de la population\u00a0\u00bb (\u00a0<a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S2212828X25000568#b0345\">Weil, 2008<\/a>\u00a0: 10468). Quant au vieillissement individuel, la d\u00e9finition \u00e9conomique est moins bien \u00e9tablie et privil\u00e9gie une perspective fonctionnelle, comme celle propos\u00e9e par\u00a0<a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S2212828X25000568#b0295\">Rothermund et al. (2023<\/a>\u00a0: 1437)\u00a0: \u00ab\u00a0Nous d\u00e9finissons le vieillissement comme une d\u00e9t\u00e9rioration caract\u00e9ristique d&#8217;un ou plusieurs attributs observables d&#8217;un organisme, qui survient g\u00e9n\u00e9ralement \u00e0 un \u00e2ge avanc\u00e9. Cette d\u00e9finition fonctionnelle pr\u00e9cise nous permet de distinguer le vieillissement des autres processus de changement li\u00e9s \u00e0 l&#8217;\u00e2ge (par exemple, la maturation, la croissance, la maladie, le d\u00e9clin terminal).\u00a0\u00bb<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"st035\">Vieillissement selon les codes de classification JEL<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">L\u2019approche d\u00e9crite ci-dessus s\u2019appuie sur les dictionnaires d\u2019\u00e9conomie de Palgrave, sur les deux manuels consacr\u00e9s \u00e0 l\u2019\u00e9conomie du vieillissement que nous avons recens\u00e9s, ainsi que sur la ligne \u00e9ditoriale du JOEA, la seule revue enti\u00e8rement d\u00e9di\u00e9e \u00e0 ce domaine. Une approche compl\u00e9mentaire consiste \u00e0 mobiliser les codes de la classification JEL.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S2212828X25000568#fn3\"><sup>Toutefois<\/sup><\/a>\u00a0, leur utilisation s\u2019av\u00e8re bien moins simple que pr\u00e9vu, compte tenu des liens entre l\u2019\u00e9conomie du vieillissement et d\u2019autres disciplines. En effet, il n\u2019existe pas de code JEL unique pour l\u2019\u00e9conomie du vieillissement, ce qui n\u2019est pas un cas isol\u00e9. Par ailleurs, l\u2019\u00e9conomie du vieillissement est principalement rattach\u00e9e au code J \u00ab\u00a0\u00c9conomie du travail et de la d\u00e9mographie\u00a0\u00bb.\u00c0 un niveau de classification inf\u00e9rieur, le vieillissement est particuli\u00e8rement li\u00e9 \u00e0 J1 (\u00e9conomie d\u00e9mographique), et plus pr\u00e9cis\u00e9ment \u00e0 J10 (g\u00e9n\u00e9ralit\u00e9s) et J11 (tendances d\u00e9mographiques, effets macro\u00e9conomiques et pr\u00e9visions). Au sein du code J, J14 (\u00e9conomie des personnes \u00e2g\u00e9es, \u00e9conomie du handicap, discrimination hors march\u00e9 du travail) pr\u00e9sente un int\u00e9r\u00eat particulier, bien qu&#8217;il ne porte pas exclusivement sur l&#8217;\u00e9conomie du vieillissement. Le syst\u00e8me de classification comporte deux sous-cat\u00e9gories relatives \u00e0 la retraite\u00a0: J26 (retraite, politiques de retraite) et J32 (co\u00fbts et avantages sociaux non salariaux, r\u00e9gimes de retraite, pensions priv\u00e9es). Les questions de retraite sont trait\u00e9es soit au sein de la m\u00eame cat\u00e9gorie g\u00e9n\u00e9rale, soit sous la rubrique \u00ab\u00a0\u00e9conomie publique\u00a0\u00bb (H), avec un total de trois sous-cat\u00e9gories relatives aux pensions priv\u00e9es et publiques\u00a0: J32, d\u00e9j\u00e0 mentionn\u00e9e, H55 (s\u00e9curit\u00e9 sociale et pensions publiques) et H75 (administrations publiques\u00a0: sant\u00e9, \u00e9ducation, protection sociale, pensions publiques). Enfin, l&#8217;\u00e9conomie du vieillissement est \u00e9galement li\u00e9e au code JEL I (sant\u00e9, \u00e9ducation et protection sociale), et en particulier \u00e0 I1 (sant\u00e9).Bien que nous conservions SCOPUS comme source principale plut\u00f4t qu&#8217;Econlit, qui fournit les codes JEL, la discussion sur la d\u00e9finition de l&#8217;\u00e9conomie du vieillissement \u00e0 partir de ces codes a des implications importantes pour notre analyse bibliom\u00e9trique, notamment en ce qui concerne sa composante textuelle, qui constitue le fondement de notre strat\u00e9gie empirique. En bref, nous utilisons les codes JEL comme source s\u00e9mantique plut\u00f4t que comme source statistique (via Econlit). Dans la classification JEL, seul le terme \u00ab\u00a0personnes \u00e2g\u00e9es\u00a0\u00bb est pr\u00e9sent (J14), mais aucun autre mot-cl\u00e9 directement li\u00e9 au vieillissement n&#8217;y figure. De plus, le code J14 est un terme g\u00e9n\u00e9rique qui englobe des sujets bien plus vastes que le vieillissement. Concernant les pensions et la retraite, mots-cl\u00e9s de notre analyse, elles apparaissent dans quatre sous-cat\u00e9gories (J26, J32, H55 et H75). En revanche, la cat\u00e9gorie g\u00e9n\u00e9rale \u00ab\u00a0sant\u00e9, \u00e9ducation et protection sociale\u00a0\u00bb (I) ne contient aucun mot-cl\u00e9 sp\u00e9cifique relatif au vieillissement, malgr\u00e9 son lien avec l\u2019\u00e9conomie du vieillissement. Les deux mots-cl\u00e9s li\u00e9s aux \u00ab\u00a0soins\u00a0\u00bb sont \u00ab\u00a0soins de sant\u00e9\u00a0\u00bb (I11) et \u00ab\u00a0garde d\u2019enfants\u00a0\u00bb (J13). Selon Google Ngram, les termes \u00ab\u00a0soins de longue dur\u00e9e\u00a0\u00bb et \u00ab\u00a0soins aux personnes \u00e2g\u00e9es\u00a0\u00bb sont apparus simultan\u00e9ment au milieu des ann\u00e9es\u00a01980. Si les premiers ont connu un essor important apr\u00e8s les ann\u00e9es\u00a02000, les seconds ont stagn\u00e9. On peut s\u2019interroger sur la pertinence de la classification actuelle pour appr\u00e9hender pleinement l\u2019\u00e9conomie du vieillissement, compte tenu de son d\u00e9veloppement r\u00e9cent. Depuis sa cr\u00e9ation il y a un si\u00e8cle, la classification JEL a \u00e9t\u00e9 r\u00e9vis\u00e9e p\u00e9riodiquement, environ tous les dix ou vingt ans, mais la derni\u00e8re r\u00e9vision majeure remonte \u00e0 1988-1990 (\u00a0<a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S2212828X25000568#b0065\">Cherrier, 2017<\/a>\u00a0).<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"st040\">Strat\u00e9gie d&#8217;identification&nbsp;: d\u00e9finitions \u00e9troites et larges<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Notre analyse statistique repose principalement sur l\u2019analyse textuelle (\u00a0<a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S2212828X25000568#b0055\">Bybee et al., 2024<\/a>\u00a0;\u00a0<a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S2212828X25000568#b0110\">Grimmer et al., 2022<\/a>\u00a0;\u00a0<a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S2212828X25000568#b0095\">Gentzkow et al., 2019<\/a>\u00a0) et sur des \u00e9tudes bibliom\u00e9triques (\u00a0<a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S2212828X25000568#b0255\">Nees et Waltman, 2010<\/a>\u00a0;\u00a0<a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S2212828X25000568#b0340\">Wagstaff et Culye, 2011<\/a>\u00a0;\u00a0<a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S2212828X25000568#b0105\">Goutsmedt, 2021<\/a>\u00a0;\u00a0<a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S2212828X25000568#b0015\">Bell et Lemmon, 2023<\/a>\u00a0).\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S2212828X25000568#fn4\"><sup>4<\/sup><\/a>Nous ne cherchons pas \u00e0 d\u00e9finir le vieillissement de la population par un \u00e2ge limite pr\u00e9cis. Le champ d&#8217;application de chaque \u00e9tude est souvent d\u00e9taill\u00e9 dans l&#8217;article ou ses annexes. De plus, compte tenu de l&#8217;analyse textuelle privil\u00e9gi\u00e9e, il serait difficile d&#8217;extraire ces informations des titres ou des r\u00e9sum\u00e9s. Notons simplement que cet \u00e2ge limite a \u00e9volu\u00e9 au fil du temps, en fonction des structures institutionnelles et de la part croissante des personnes \u00e2g\u00e9es. La plupart des articles \u00e9tudient le vieillissement des populations de plus de 60 ou 65 ans, certains se concentrant sur les personnes tr\u00e8s \u00e2g\u00e9es, soit plus de 80 ou 85 ans. Ces \u00e2ges limites influencent l&#8217;objet sp\u00e9cifique de chaque \u00e9tude&nbsp;: les \u00e9tudes sur les retraites ou le march\u00e9 du travail privil\u00e9gient l&#8217;\u00e2ge limite le plus bas, li\u00e9 \u00e0 la retraite, tandis que celles sur les d\u00e9penses de sant\u00e9 ou de soins de longue dur\u00e9e privil\u00e9gient l&#8217;\u00e2ge limite plus \u00e9lev\u00e9, li\u00e9 \u00e0 la perte d&#8217;autonomie ou \u00e0 l&#8217;augmentation des d\u00e9penses de sant\u00e9.Nous pouvons toutefois saisir les variations s\u00e9mantiques li\u00e9es au vieillissement. Cela se manifeste clairement par l&#8217;\u00e9volution du mot-cl\u00e9 privil\u00e9gi\u00e9 (&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S2212828X25000568#f0005\">Fig. 1<\/a>&nbsp;). Le terme \u00ab&nbsp;personnes \u00e2g\u00e9es&nbsp;\u00bb, pr\u00e9sent dans 10&nbsp;% des titres d&#8217;un des corpus dans les ann\u00e9es&nbsp;1980, repr\u00e9sente d\u00e9sormais moins de 5&nbsp;% de ces m\u00eames titres. Ceci explique peut-\u00eatre aussi la moindre popularit\u00e9 de l&#8217;expression \u00ab&nbsp;soins aux personnes \u00e2g\u00e9es&nbsp;\u00bb par rapport \u00e0 \u00ab&nbsp;soins de longue dur\u00e9e&nbsp;\u00bb. Les expressions \u00ab&nbsp;adulte \u00e2g\u00e9&nbsp;\u00bb ou \u00ab&nbsp;travailleur \u00e2g\u00e9&nbsp;\u00bb ont connu une l\u00e9g\u00e8re augmentation, passant de quasiment z\u00e9ro jusqu&#8217;aux ann\u00e9es&nbsp;2010 \u00e0 environ 2,5&nbsp;% aujourd&#8217;hui. Parall\u00e8lement, l&#8217;utilisation du terme plus g\u00e9n\u00e9ral \u00ab&nbsp;vieillissement&nbsp;\u00bb a progress\u00e9 de 5&nbsp;% \u00e0 7,5&nbsp;% au cours de la p\u00e9riode \u00e9tudi\u00e9e. Nous avons test\u00e9 plusieurs autres termes li\u00e9s au vieillissement, tels que \u00ab&nbsp;\u00e2g\u00e9&nbsp;\u00bb ou \u00ab&nbsp;\u00e2ge&nbsp;\u00bb&nbsp;: si le premier permet de recenser quelques articles suppl\u00e9mentaires sur le vieillissement, le second englobe toute \u00e9tude de cohorte abordant n&#8217;importe quel profil d&#8217;\u00e2ge, sans se concentrer sp\u00e9cifiquement sur les personnes \u00e2g\u00e9es. Au total, ces termes ne repr\u00e9sentent qu&#8217;environ 15 % de la litt\u00e9rature totale relative au vieillissement.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Les mots-cl\u00e9s ci-dessus nous permettent d&#8217; identifier&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>pr\u00e9cis\u00e9ment<\/em>&nbsp;les articles traitant du vieillissement. Une d\u00e9finition plus large du vieillissement consiste \u00e0 englober les sujets qui y sont clairement li\u00e9s, tels que \u00ab&nbsp;pension&nbsp;\u00bb, \u00ab&nbsp;retraite&nbsp;\u00bb, \u00ab&nbsp;s\u00e9curit\u00e9 sociale&nbsp;\u00bb, \u00ab&nbsp;soins de longue dur\u00e9e&nbsp;\u00bb ou \u00ab&nbsp;travailleurs \u00e2g\u00e9s&nbsp;\u00bb. La liste de mots-cl\u00e9s du paragraphe pr\u00e9c\u00e9dent correspond \u00e0 ce que nous appelons la&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>d\u00e9finition restrictive<\/em>&nbsp;du vieillissement, tandis que l&#8217;ensemble des mots-cl\u00e9s repr\u00e9sente la&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>d\u00e9finition large<\/em>&nbsp;. Comme le montre l&#8217;exemple de liste de mots-cl\u00e9s, il est plus facile de trouver des articles relatifs aux questions de retraite, mais moins \u00e0 celles concernant la sant\u00e9 ou le travail. Ce probl\u00e8me est encore plus aigu pour les questions li\u00e9es aux politiques macro\u00e9conomiques&nbsp;: le vieillissement peut \u00eatre un facteur important dans l&#8217;\u00e9valuation de la \u00ab&nbsp;viabilit\u00e9&nbsp;\u00bb budg\u00e9taire, mais pas le seul. Un autre exemple nous vient de la litt\u00e9rature consacr\u00e9e au Japon&nbsp;: le vieillissement est pr\u00e9sent\u00e9 comme un facteur de \u00ab&nbsp;d\u00e9flation&nbsp;\u00bb, mais l\u00e0 encore, ce n&#8217;est pas le seul. Nous reviendrons plus loin sur la mani\u00e8re dont les mots-cl\u00e9s th\u00e9matiques permettent de saisir ad\u00e9quatement le vieillissement&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S2212828X25000568#fn5\"><sup>.<\/sup><\/a>Pour tester la robustesse de notre approche, nous avons r\u00e9alis\u00e9 deux exercices sp\u00e9cifiques.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S2212828X25000568#fn6\"><sup>6<\/sup><\/a>&nbsp;Compte tenu des connotations n\u00e9gatives du terme \u00ab vieillissement \u00bb, il se peut que la litt\u00e9rature acad\u00e9mique ait privil\u00e9gi\u00e9 une terminologie plus neutre, le terme \u00ab vieillissement \u00bb \u00e9tant souvent mobilis\u00e9 pour promouvoir des politiques natalistes. Il en r\u00e9sulte une possible exclusion du terme \u00ab vieillissement \u00bb des titres et r\u00e9sum\u00e9s de certains articles. L&#8217;existence d&#8217;une litt\u00e9rature abordant le vieillissement sans le nommer constituerait effectivement un probl\u00e8me pour notre strat\u00e9gie d&#8217;identification. Nous avons appliqu\u00e9 une analyse des sentiments aux titres, qui montre que la connotation du vieillissement n&#8217;est pas particuli\u00e8rement n\u00e9gative. Nous consid\u00e9rons donc que notre approche n&#8217;est pas significativement biais\u00e9e de ce point de vue. Nous avons \u00e9galement utilis\u00e9 diverses expressions pour d\u00e9signer le vieillissement tout en \u00e9vitant les \u00e9cueils du mot-cl\u00e9 \u00ab \u00e2ge \u00bb mentionn\u00e9s pr\u00e9c\u00e9demment, telles que \u00ab structure d\u00e9mographique \u00bb, \u00ab structure par \u00e2ge \u00bb, \u00ab baisse de la f\u00e9condit\u00e9 \u00bb et \u00ab augmentation de l&#8217;esp\u00e9rance de vie \u00bb. Ceci conduit \u00e0 une l\u00e9g\u00e8re augmentation de 6 % du nombre d&#8217;articles du premier corpus, sans modification significative des principaux r\u00e9sultats, mais nous avons finalement d\u00e9cid\u00e9 de ne pas inclure ces mots-cl\u00e9s.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S2212828X25000568#fn7\"><sup>7<\/sup><\/a><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"st045\">Strat\u00e9gie de donn\u00e9es et empirique<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00c0 la lumi\u00e8re de la discussion pr\u00e9c\u00e9dente sur la d\u00e9finition de l&#8217;\u00e9conomie du vieillissement, nous avons affin\u00e9 notre strat\u00e9gie empirique comme suit. Celle-ci repose essentiellement sur une analyse textuelle coh\u00e9rente avec nos d\u00e9finitions, \u00e0 la fois restrictive et extensive, de l&#8217;\u00e9conomie du vieillissement. Nous compl\u00e9tons cette analyse textuelle par une analyse des r\u00e9f\u00e9rences bibliographiques des deux ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence, qui offre un aper\u00e7u r\u00e9cent des points de vue des \u00e9diteurs et des contributeurs sur ce qui constitue l&#8217;\u00e9conomie du vieillissement, allant parfois au-del\u00e0 du champ de l&#8217;\u00e9conomie.Plus pr\u00e9cis\u00e9ment, nous mobilisons trois corpus diff\u00e9rents, chacun ayant un objectif sp\u00e9cifique et pr\u00e9sentant ses propres avantages et inconv\u00e9nients (\u00a0<a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S2212828X25000568#t0005\">Tableaux 1<\/a>\u00a0et\u00a0<a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S2212828X25000568#t0010\">2<\/a>\u00a0). La liste des mots-cl\u00e9s est pr\u00e9sent\u00e9e dans\u00a0<a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S2212828X25000568#t0015\">le Tableau 3<\/a>\u00a0: notre proc\u00e9dure d\u2019identification est adapt\u00e9e \u00e0 chaque corpus tout en restant coh\u00e9rente pour les trois. Le premier corpus, extrait de SCOPUS, contient 20\u00a0380 articles\u00a0; le deuxi\u00e8me, constitu\u00e9 d\u2019articles publi\u00e9s dans les principales revues \u00e9conomiques, comprend 81\u00a0887 articles, dont 769 traitent du vieillissement\u00a0; le troisi\u00e8me, compos\u00e9 de r\u00e9f\u00e9rences issues de deux manuels, contient 4\u00a0184 articles. Concernant le premier corpus, bien qu\u2019il fournisse les informations les plus d\u00e9taill\u00e9es, l\u2019augmentation du nombre de titres ajout\u00e9s \u00e0 SCOPUS le rend difficilement utilisable pour \u00e9valuer la croissance de la litt\u00e9rature sur le vieillissement. Concernant le deuxi\u00e8me corpus, la difficult\u00e9 r\u00e9side dans l\u2019identification des articles relatifs au vieillissement \u00e0 partir de nos seuls mots-cl\u00e9s et des informations limit\u00e9es fournies par le titre, sans tenir compte du r\u00e9sum\u00e9. L\u2019un des probl\u00e8mes li\u00e9s au troisi\u00e8me corpus est que de nombreuses r\u00e9f\u00e9rences cit\u00e9es ne rel\u00e8vent pas du domaine de l\u2019\u00e9conomie. Nous mobilisons successivement ces trois corpus de mani\u00e8re compl\u00e9mentaire et coh\u00e9rente pour r\u00e9pondre \u00e0 chacune de nos questions de recherche.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table class=\"has-fixed-layout\"><thead><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Nom<\/th><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Journal<\/th><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\" colspan=\"6\">Influence<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Cellule vide<\/td><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\" colspan=\"2\">Articles sur le vieillissement<\/th><\/tr><tr><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Cellule vide<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Cellule vide<\/td><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Code<\/th><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Date de cr\u00e9ation<\/th><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Disponibilit\u00e9 SCOPUS<\/th><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">CiteScore SCOPUS<\/th><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Impact Clarivate<\/th><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Classement RePEc<\/th><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Indice H RePEc<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Cellule vide<\/td><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Total<\/th><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Dans %<\/th><\/tr><\/thead><tbody><tr><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\" colspan=\"2\"><strong>Meilleurs&nbsp;<\/strong><strong>journaux<\/strong><strong>\u200b<\/strong><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Journal d&#8217;\u00e9conomie publique<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">JPUE<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1972<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1975<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">8.8<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">4.9<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">27<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">16<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">250<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">5 %<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Revue \u00e9conomique am\u00e9ricaine<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">AER<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1911<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1973<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">17.8<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">11.6<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">3<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">72<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1 %<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">3<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Journal \u00e9conomique<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">EJO<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1891<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1973<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">7.7<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">3.6<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">21<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">13<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">62<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1 %<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">4<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Journal d&#8217;\u00e9conomie financi\u00e8re<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">JFE<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1974<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">=<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">22<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">10.4<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">5<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">6<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">57<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2 %<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">5<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Revue d&#8217;\u00e9conomie et de statistiques<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">RESTATURE<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1969<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1978<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">_<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">7.6<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">17<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">11<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">52<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1 %<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">6<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Revue trimestrielle d&#8217;\u00e9conomie<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">QJE<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1886<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">=<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">21.9<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">11.1<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">4<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">27<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0 %<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">7<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Journal des finances<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">JOF<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1946<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">=<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">12.6<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">9,5<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">8<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">3<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">38<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1 %<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">8<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Journal de l&#8217;Association \u00e9conomique europ\u00e9enne<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">JEEA<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2003<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">=<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">7.4<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">3.3<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">24<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">39<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">32<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2 %<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">9<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Revue des \u00e9tudes financi\u00e8res<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">RFS<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1988<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1996<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">_<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">6.8<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">11<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">9<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">34<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1 %<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">10<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Journal d&#8217;\u00e9conomie mon\u00e9taire<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">JME<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1973<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1975<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">7.4<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">4.1<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">15<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">8<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">28<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1 %<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">11<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Journal d&#8217;\u00e9conomie du travail<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">JOLE<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1983<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1985<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">6.4<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">3.9<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">19<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">29<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">23<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2 %<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">12<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Journal d&#8217;\u00e9conomie politique<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">JPE<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1892<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1969<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">15.2<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">6.9<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">6<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">5<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">25<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0 %<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">13<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Revue des \u00e9tudes \u00e9conomiques<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">RES<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1933<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">=<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">12.7<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">6.4<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">13<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">7<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">25<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1 %<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">14<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Documents de Brookings sur l&#8217;activit\u00e9 \u00e9conomique<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">BPEA<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1970<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1990<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">7.6<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">_<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">14<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">32<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">15<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2 %<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">15<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">\u00c9conom\u00e9trie<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">ECMT<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1933<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1974<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">13.1<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">7.1<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">4<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">14<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0 %<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">16<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Journal des perspectives \u00e9conomiques<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">JEP<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1987<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1992<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">12.8<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">8.8<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">10<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">9<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">16<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1 %<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">17<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Journal de litt\u00e9rature \u00e9conomique<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">JEL<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1969<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1981<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">15.4<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">_<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">14<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">6<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1 %<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">18<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Journal d&#8217;\u00e9conomie internationale<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">JIE<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1971<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">=<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">6.0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">4.0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">25<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">15<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">4<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0 %<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">19<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Revue d&#8217;\u00e9conomie RAND<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">RAND<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1970<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1984<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">4.9<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2.8<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">20<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">23<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">4<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0 %<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">20<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Journal de la croissance \u00e9conomique<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">JEG<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1996<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">=<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">_<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2.3<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">9<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">67<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">4<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1 %<\/td><\/tr><tr><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\" colspan=\"2\"><strong>Autres revues sur l&#8217;\u00e9conomie du vieillissement<\/strong><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Journal d&#8217;\u00e9conomie et de finance des pensions<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">JPEF<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2002<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">=<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1.3<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">4.2<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">336<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">453<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">437<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">58 %<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Revue internationale de la s\u00e9curit\u00e9 sociale<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">ISSR<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1948<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1967<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1.7<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0,9<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1074<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">995<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">329<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">31 %<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">3<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Journal d&#8217;\u00e9conomie du vieillissement<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">JOEA<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2013<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">=<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">3.8<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1.9<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">446<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">759<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">307<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">75 %<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">4<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Assurance : Math\u00e9matiques et \u00c9conomie<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">IME<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1982<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">=<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">3.9<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2.2<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">393<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">292<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">266<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">72 %<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">5<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Revue europ\u00e9enne d&#8217;\u00e9conomie de la sant\u00e9<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">EJHE<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2000<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2002<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">_<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">3.1<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">599<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">494<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">252<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">41 %<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">6<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Travail, vieillissement et retraite<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">GUERRE<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2015<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">=<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">_<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2.3<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">_<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">_<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">225<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">72 %<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">7<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">\u00c9conomie appliqu\u00e9e<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">AE<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1969<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">=<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">3.8<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1.8<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">199<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">104<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">223<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">3 %<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">8<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Journal actuariel nord-am\u00e9ricain<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">NAAJ<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1997<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">=<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2.8<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1.4<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">550<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">434<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">212<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">15 %<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">9<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Documents de Gen\u00e8ve sur le risque et l&#8217;assurance<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">GPRI<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1976<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">_<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">5.1<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">3.3<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">715<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">556<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">185<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">12 %<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">10<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Journal d&#8217;\u00e9conomie d\u00e9mographique<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">POPULAIRE<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1987<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1988<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">_<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">3.3<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">91<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">100<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">160<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">11 %<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sources&nbsp;: SCOPUS (s\u00e9lection des articles)&nbsp;; RePEc (classement des revues)&nbsp;; Wikip\u00e9dia (historique des revues)&nbsp;; \u00e9diteurs (CiteSCORE)&nbsp;; auteurs. Informations issues de RePEc consult\u00e9es en juin&nbsp;2025. CiteScore (SCOPUS) et facteur d\u2019impact (Clarivate) pour&nbsp;2024 ou l\u2019ann\u00e9e la plus r\u00e9cente disponible. Remarques&nbsp;: Le symbole \u00ab&nbsp;=&nbsp;\u00bb indique que SCOPUS couvre la revue depuis sa cr\u00e9ation. Le nombre d\u2019articles sur le vieillissement est comptabilis\u00e9 par identification de mots-cl\u00e9s, sans appliquer de limite \u00e0&nbsp;1980. Articles sur le vieillissement&nbsp;: recherche par mots-cl\u00e9s dans le titre et le r\u00e9sum\u00e9, mais pas dans le nom de la revue. Le pourcentage est calcul\u00e9 sur les articles pour lesquels l\u2019information est disponible sur SCOPUS. Le classement de RePEc est purement indicatif&nbsp;: pertinent pour les revues les plus prestigieuses, il l\u2019est probablement moins pour une revue comme le JOEA, qui traite d\u2019un sujet multidisciplinaire. Le classement du JOEA dans REPEC est inf\u00e9rieur \u00e0 celui de revues comparables ayant le m\u00eame facteur d&#8217;impact de Clarivate et le m\u00eame indice CiteScore de SCOPUS, comme Applied Economics ou Insurance: Mathematics and Economics.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" id=\"sp0085\">Tableau 2.&nbsp;Comparaison&nbsp;des trois corpus.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table class=\"has-fixed-layout\"><thead><tr><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Cellule vide<\/td><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Premier corpus<br>SCOPUS<\/th><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Deuxi\u00e8me corpus&nbsp;:<br>revues de r\u00e9f\u00e9rence<\/th><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><br>Manuels&nbsp;du troisi\u00e8me corpus<\/th><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Identification<\/th><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><br>P\u00e9riode&nbsp;de disponibilit\u00e9<\/th><\/tr><\/thead><tbody><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">SCOPUS<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">20 380<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">788<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">430<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Titre et r\u00e9sum\u00e9<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1980\u20132024<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">revues de r\u00e9f\u00e9rence<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">769<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">177<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Titre uniquement<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1960\u20132024<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Manuels<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">4 184<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Titre uniquement<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1939\u20132023<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table class=\"has-fixed-layout\"><thead><tr><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Cellule vide<\/td><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Mots-cl\u00e9s s\u00e9lectionn\u00e9s<\/th><\/tr><\/thead><tbody><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><strong>Vieillissement<\/strong><\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">\u2022 Vieillissement (\u00e9troit)<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Personne \u00e2g\u00e9e, travailleur \u00e2g\u00e9, vieillissement, vieillesse, long\u00e9vit\u00e9<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">\u2022 Retraite<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">pension, retraite<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">\u2022 Sant\u00e9<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">soins de longue dur\u00e9e, soins aux personnes \u00e2g\u00e9es, d\u00e9pendance<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">\u2022 Vieillissement (au sens large)<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">personnes \u00e2g\u00e9es, travailleurs \u00e2g\u00e9s, vieillissement, vieillesse, pension, retraite, soins de longue dur\u00e9e, prise en charge des personnes \u00e2g\u00e9es<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><strong>Domaines connexes<\/strong><\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">\u2022 Population<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Population, d\u00e9mographie, f\u00e9condit\u00e9, immigration<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">\u2022 Sant\u00e9<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Sant\u00e9, soins de sant\u00e9, m\u00e9decine, infection, h\u00f4pital<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"st050\">Premier corpus : SCOPUS<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Le premier corpus, bas\u00e9 sur SCOPUS, est le plus complet car, outre l&#8217;auteur (ou les auteurs), l&#8217;ann\u00e9e de publication, la revue et le titre \u2013 informations pr\u00e9sentes dans les deux autres corpus \u2013, il fournit \u00e9galement les r\u00e9sum\u00e9s, la bibliographie, l&#8217;affiliation des auteurs et le nombre de citations. La recherche standard dans SCOPUS pour un terme donn\u00e9 comprend trois \u00e9l\u00e9ments (titre, nom de la revue, r\u00e9sum\u00e9), ce qui permet d&#8217;identifier une liste de r\u00e9f\u00e9rences bien plus longue que ne le sugg\u00e8rent des titres concis, voire parfois abstraits.\u00c9tant donn\u00e9 que SCOPUS contient 160 millions de r\u00e9f\u00e9rences, dont pr\u00e8s de 5 millions concernent l&#8217;\u00e9conomie, il n&#8217;a pas \u00e9t\u00e9 possible de l&#8217;utiliser pour \u00e9valuer l&#8217;importance relative de l&#8217;\u00e9conomie du vieillissement. De plus, plus on remonte dans le temps, moins SCOPUS est fiable. Par exemple, et c&#8217;est regrettable, l&#8217;\u00e9tude de 1978 publi\u00e9e dans le&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Journal of Economic Literature<\/em>&nbsp;, par laquelle nous avons d\u00e9but\u00e9 notre recherche sur l&#8217;\u00e9conomie du vieillissement, est absente de SCOPUS. C&#8217;est pourquoi, \u00e9valuer l&#8217;essor d&#8217;un sous-domaine de l&#8217;\u00e9conomie du vieillissement en se basant uniquement sur SCOPUS, comme l&#8217;ont fait&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S2212828X25000568#b0015\">Bell et Lemmon (2023)<\/a>&nbsp;, pr\u00e9sente des limites.Une autre limite de SCOPUS r\u00e9side dans le flou parfois constat\u00e9 entre les domaines d&#8217;\u00e9tudes. Nous utilisons des mots cl\u00e9s sp\u00e9cifiques li\u00e9s au vieillissement, en restreignant la recherche au domaine \u00ab&nbsp;\u00e9conomie, \u00e9conom\u00e9trie et finance&nbsp;\u00bb. Ce domaine nous a permis de recenser toutes les revues les plus importantes de notre second corpus, m\u00eame si leur dur\u00e9e de vie \u00e9tait parfois bien plus courte. De plus, ce domaine comprenait parfois des revues mal class\u00e9es, manifestement sans rapport avec l&#8217;\u00e9conomie, que nous avons exclues de l&#8217;analyse finale&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S2212828X25000568#fn8\"><sup>.<\/sup><\/a><\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"st055\">Deuxi\u00e8me corpus&nbsp;: les principales revues d\u2019\u00e9conomie<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">L&#8217;un des principaux objectifs de cette \u00e9tude \u00e9tant de saisir l&#8217;importance relative de la litt\u00e9rature \u00e9conomique au fil du temps, nous utilisons comme second corpus l&#8217;ensemble des articles publi\u00e9s dans les principales revues \u00e9conomiques depuis 1960. Une telle d\u00e9marche serait impossible avec SCOPUS. Ce corpus n&#8217;est pas un sous-ensemble du premier, mais les informations sont extraites de la base de donn\u00e9es RePEc (Research Papers in Economics) par web scraping. Ces informations sont beaucoup moins restrictives que celles de SCOPUS (limit\u00e9es au titre, aux auteurs, \u00e0 la date et \u00e0 la revue), mais elles couvrent g\u00e9n\u00e9ralement les revues depuis leur cr\u00e9ation, et non depuis une date butoir arbitraire comme c&#8217;est le cas pour SCOPUS. Nous utilisons le classement agr\u00e9g\u00e9 de RePEc pour s\u00e9lectionner ces revues. Nous excluons quelques revues \u00e0 la dur\u00e9e de vie plus courte, notamment cinq revues cr\u00e9\u00e9es en 2009 (l&#8217;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Annual Review of Economics<\/em>&nbsp;et les quatre&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>American Economic Journals<\/em>\u00a0, portant respectivement sur la macro\u00e9conomie, la micro\u00e9conomie, l&#8217;\u00e9conomie appliqu\u00e9e et les politiques \u00e9conomiques). Nous excluons \u00e9galement deux autres revues sp\u00e9cifiques class\u00e9es parmi les 25 premi\u00e8res, telles que le\u00a0<em>Journal of Econometrics<\/em>\u00a0et le\u00a0<em>Journal of Accounting and Economics<\/em>\u00a0.Notre liste finale comprend 20 revues, la derni\u00e8re de notre \u00e9chantillon \u00e9tant class\u00e9e 27e dans RePEc en juin 2025 (partie sup\u00e9rieure du\u00a0<a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S2212828X25000568#t0005\">tableau 1<\/a>\u00a0). Cette liste nous permet de couvrir un large \u00e9ventail de sujets, notamment la croissance, la finance, le travail et l&#8217;\u00e9conomie publique. Aucune revue de sant\u00e9 n&#8217;y figure, le\u00a0<em>Journal of Health Economics \u00e9tant class\u00e9 68e. La liste exclut \u00e9galement le\u00a0Journal of Population Economics<\/em>\u00a0, potentiellement pertinent\u00a0, et le JOEA, pourtant tr\u00e8s pertinent.Au total, notre second corpus comprend 81\u00a0887 r\u00e9f\u00e9rences, parmi lesquelles nous avons extrait 769 articles relatifs au vieillissement. Sur 20 revues, 11 ont \u00e9t\u00e9 cr\u00e9\u00e9es avant 1970 et 15 avant 1980. La tendance \u00e0 la hausse du nombre d\u2019articles dans ce corpus s\u2019explique par l\u2019ajout de nouvelles revues, mais aussi par la l\u00e9g\u00e8re augmentation du nombre d\u2019articles publi\u00e9s annuellement par revue au cours de la p\u00e9riode \u00e9tudi\u00e9e. Pour chaque article, nous avons recueilli le nom de l\u2019auteur ou des auteurs, le nom de la revue et la date de publication.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"st060\">Troisi\u00e8me corpus&nbsp;: manuels et documents connexes<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Un autre objectif de cet article est de d\u00e9finir le champ d&#8217;application de l&#8217;\u00e9conomie du vieillissement. Le troisi\u00e8me corpus rassemble tous les articles cit\u00e9s dans la bibliographie de chaque chapitre des deux manuels consacr\u00e9s \u00e0 l&#8217;\u00e9conomie du vieillissement. Le premier manuel (HBA1), dirig\u00e9 par <a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S2212828X25000568#b0285\">Piggott et Woodland (2016),<\/a>\u00a0comprend 17 chapitres et 1\u00a0253 r\u00e9f\u00e9rences. Le second manuel (HBA2), dirig\u00e9 par\u00a0<a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S2212828X25000568#b0030\">Bloom, Sousa-Poza et Sunde (2023),<\/a>\u00a0comprend 40 chapitres et 2\u00a0931 r\u00e9f\u00e9rences au total. Pour ce corpus agr\u00e9g\u00e9 de 4\u00a0184 r\u00e9f\u00e9rences, apr\u00e8s \u00e9limination des doublons, nous disposons des m\u00eames informations essentielles que pour le second corpus\u00a0: l&#8217;auteur (ou les auteurs), le titre, la date de publication et la revue ou l&#8217;institution dans laquelle l&#8217;article para\u00eet.Le principal avantage de ce corpus est qu&#8217;il peut servir de r\u00e9f\u00e9rence pour notre d\u00e9finition de l&#8217;\u00e9conomie du vieillissement, \u00e0 partir des articles publi\u00e9s et cit\u00e9s. Il est en effet clairement li\u00e9 au vieillissement, comme l&#8217;ont identifi\u00e9 les cinq directeurs de publication des deux ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence et la centaine de contributeurs qu&#8217;ils ont s\u00e9lectionn\u00e9s. Cependant, ce corpus pr\u00e9sente un fort biais en faveur des recherches r\u00e9centes, y compris celles non publi\u00e9es. De plus, les deux ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence adoptent des approches l\u00e9g\u00e8rement diff\u00e9rentes, comme nous le verrons plus loin. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nous avons envisag\u00e9 d&#8217;autres sources pour compl\u00e9ter ce troisi\u00e8me corpus, mais, pour des raisons pratiques, nous avons finalement limit\u00e9 l&#8217;analyse aux deux manuels. Nous avons produit des nuages \u200b\u200bde mots \u00e0 partir de ces sources afin de les comparer \u00e0 ceux des manuels. Premi\u00e8rement, le&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Journal of the Economics of Ageing<\/em>&nbsp;constitue une alternative int\u00e9ressante, mais il partage les m\u00eames r\u00e9dacteurs que le second manuel et, de fait, les sujets abord\u00e9s sont globalement similaires. C&#8217;est pourquoi nous ne l&#8217;avons pas inclus, sauf pour r\u00e9pondre \u00e0 des questions sp\u00e9cifiques. Deuxi\u00e8mement, l&#8217;enqu\u00eate de 1978 publi\u00e9e dans le&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Journal of Economic Literature<\/em>&nbsp;(&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S2212828X25000568#b0075\">Clark, Kreps et Spengler, 1978<\/a>&nbsp;), \u00e0 notre connaissance la seule enqu\u00eate sur le sujet, offre \u00e9galement un compl\u00e9ment int\u00e9ressant, de par les th\u00e8mes trait\u00e9s, aux deux manuels publi\u00e9s quarante ans plus tard. Cependant, cette enqu\u00eate n&#8217;a pas \u00e9t\u00e9 utilis\u00e9e pour une analyse formelle, car elle ne nous permet pas de couvrir la p\u00e9riode la plus r\u00e9cente.Pour combler le foss\u00e9 entre ces deux p\u00e9riodes (fin des ann\u00e9es 1970 et les dix derni\u00e8res ann\u00e9es), les 18 volumes de la s\u00e9rie du NBER sur l&#8217;\u00e9conomie du vieillissement (1989-2017), publi\u00e9s sous la direction de David Wise, auraient pu constituer une source pertinente. Trois volumes \u00e9taient consacr\u00e9s aux \u00c9tats-Unis et au Japon (&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S2212828X25000568#b0260\">Noguchi et Wise, 1994<\/a>&nbsp;;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S2212828X25000568#b0150\">Hurd et Naohiro, 1996<\/a>&nbsp;;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S2212828X25000568#b0270\">Ogura, Tachibanaki et Wise, 2001<\/a>&nbsp;). Ces volumes ont \u00e9t\u00e9 extr\u00eamement instructifs pour notre compr\u00e9hension du vieillissement, mais nous n&#8217;avons pas proc\u00e9d\u00e9 \u00e0 une analyse syst\u00e9matique de cette source. Un probl\u00e8me r\u00e9side dans le fort biais am\u00e9ricain de cette s\u00e9rie&nbsp;: tous les auteurs du premier volume, \u00e0 l&#8217;exception de deux (8&nbsp;%), \u00e9taient bas\u00e9s aux \u00c9tats-Unis&nbsp;; ce biais est moindre, mais persiste, dans le dernier volume, o\u00f9 seuls neuf auteurs sont bas\u00e9s hors des \u00c9tats-Unis (22&nbsp;%). Avec une douzaine d&#8217;articles par an, ces volumes mettent \u00e9galement en lumi\u00e8re des sujets de recherche sp\u00e9cifiques, mais sans l&#8217;ambition de fournir un tableau complet de l&#8217;\u00e9conomie du vieillissement, comme dans HBA1 et HBA2.Enfin, le site web de RePEc mentionne \u00e9galement deux autres s\u00e9ries de documents de travail sur l&#8217;\u00e9conomie du vieillissement&nbsp;: le Programme sur la d\u00e9mographie mondiale du vieillissement (PGDA, 2005-2017) de l&#8217;Universit\u00e9 Harvard (494 r\u00e9f\u00e9rences) et le Centre de Munich pour l&#8217;\u00e9conomie du vieillissement (2002-2018) de l&#8217;Institut Max Planck de droit social et de politique sociale (531 r\u00e9f\u00e9rences). Pour une raison inconnue, ces deux s\u00e9ries ont \u00e9t\u00e9 interrompues il y a cinq ans. De plus, nous avons constat\u00e9 que les informations qu&#8217;elles auraient pu fournir \u00e9taient potentiellement redondantes par rapport \u00e0 celles dont nous disposons d\u00e9j\u00e0.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"st065\">Comparaison des trois corpus<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">On pourrait na\u00efvement s&#8217;attendre \u00e0 ce que la majorit\u00e9 des articles relatifs au vieillissement pr\u00e9sents dans le deuxi\u00e8me corpus (revues de r\u00e9f\u00e9rence) figurent \u00e9galement dans le troisi\u00e8me corpus (r\u00e9f\u00e9rences d&#8217;ouvrages de r\u00e9f\u00e9rence) et dans le premier corpus (SCOPUS). De m\u00eame, on pourrait s&#8217;attendre \u00e0 ce que le troisi\u00e8me corpus soit largement inclus dans le premier. Or, ce n&#8217;est pas le cas.Concernant les relations entre SCOPUS et les revues scientifiques de r\u00e9f\u00e9rence, seuls 80 % environ des articles publi\u00e9s dans ces revues (qu&#8217;ils traitent ou non du vieillissement) sont index\u00e9s dans SCOPUS, en raison de l&#8217;expansion progressive de cette base de donn\u00e9es.&lt;sup&gt;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S2212828X25000568#fn9\"><sup>9<\/sup><\/a>&nbsp;&lt;\/sup&gt; En revanche, SCOPUS incluant \u00e9galement le r\u00e9sum\u00e9 et non seulement le titre, nous avons pu recenser quelques articles suppl\u00e9mentaires issus de revues de r\u00e9f\u00e9rence, absents du second corpus. Par analogie, la construction des corpus 1 et 2 s&#8217;apparente \u00e0 celle d&#8217;un p\u00eacheur utilisant deux types de filets&nbsp;: un filet \u00e0 mailles fines (s\u00e9lection des mots-cl\u00e9s dans les titres et les r\u00e9sum\u00e9s pour le corpus 1) et un filet \u00e0 mailles larges (s\u00e9lection des mots-cl\u00e9s uniquement dans les titres pour le corpus 2). Nous estimons que le filet \u00e0 mailles larges ne recense que la moiti\u00e9 des articles du filet \u00e0 mailles fines.Au total, l&#8217;ajout des r\u00e9sum\u00e9s permet de recenser 15 % d&#8217;articles suppl\u00e9mentaires dans les revues de r\u00e9f\u00e9rence. Il s&#8217;agit de notre premi\u00e8re estimation de la sous-estimation r\u00e9sultant de l&#8217;identification par mots-cl\u00e9s appliqu\u00e9e aux titres. Concernant le chevauchement entre les deuxi\u00e8me et troisi\u00e8me corpus, nous constatons que seulement 23 % des articles des revues de r\u00e9f\u00e9rence sont cit\u00e9s dans les manuels. Enfin, seulement 10 % des r\u00e9f\u00e9rences incluses dans les manuels sont pr\u00e9sentes dans Scopus.Concernant la relation entre SCOPUS et les manuels, le faible taux de recoupement s&#8217;explique notamment par le fait que ces derniers incluent des articles publi\u00e9s hors du champ de l&#8217;\u00e9conomie, en particulier en sciences m\u00e9dicales. De plus, les auteurs des chapitres de ces manuels s&#8217;appuient g\u00e9n\u00e9ralement non seulement sur des articles publi\u00e9s dans des revues \u00e9conomiques, mais aussi sur des rapports officiels d&#8217;organisations internationales (par exemple, l&#8217;OCDE, le FMI, la Banque mondiale, l&#8217;Organisation mondiale de la sant\u00e9 ou l&#8217;Organisation internationale du travail).Enfin, en ce qui concerne les relations entre les deuxi\u00e8me et troisi\u00e8me corpus, environ 50 % des articles publi\u00e9s dans les revues les plus prestigieuses et mentionn\u00e9s dans les manuels ne sont pas li\u00e9s au vieillissement mais traitent plut\u00f4t de m\u00e9thodologie technique dans une revue \u00e9conom\u00e9trique ou de strat\u00e9gie macro\u00e9conomique plus large, par exemple.Pour les deux corpus, notre analyse repose largement sur un ensemble sp\u00e9cifique de mots-cl\u00e9s permettant d&#8217;extraire les articles relatifs au vieillissement dans une base de donn\u00e9es plus vaste, qu&#8217;il s&#8217;agisse des r\u00e9f\u00e9rences compl\u00e8tes de Scopus ou de tous les articles publi\u00e9s dans les revues les plus prestigieuses, qu&#8217;ils traitent ou non du vieillissement. Afin de v\u00e9rifier la robustesse de notre strat\u00e9gie d&#8217;identification, nous utilisons les m\u00eames mots-cl\u00e9s sur le troisi\u00e8me corpus, dont nous savons avec certitude qu&#8217;il porte sur le vieillissement. En appliquant notre d\u00e9finition&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>restrictive<\/em>\u00a0du vieillissement (\u00ab\u00a0personnes \u00e2g\u00e9es\u00a0\u00bb, \u00ab\u00a0vieillissement\u00a0\u00bb, \u00ab\u00a0adultes plus \u00e2g\u00e9s\u00a0\u00bb, etc.) aux seuls titres des articles, nous n&#8217;en recensons que 40\u00a0%. Cette m\u00eame d\u00e9finition restrictive ne permet de recenser que 15\u00a0% des articles de notre corpus Scopus. Appliqu\u00e9e aux titres, aux r\u00e9sum\u00e9s et aux revues, cette d\u00e9finition permet de recenser 30\u00a0% des articles. Ceci confirme la pertinence de notre approche consistant \u00e0 choisir un ensemble de mots-cl\u00e9s plus large pour identifier les enjeux \u00e9conomiques du vieillissement.Les mots-cl\u00e9s restants, lorsqu&#8217;on consid\u00e8re le vieillissement au sens\u00a0<em>large<\/em>\u00a0(incluant par exemple \u00ab\u00a0retraite\u00a0\u00bb, \u00ab\u00a0soins de longue dur\u00e9e\u00a0\u00bb, etc.), permettent ainsi de recenser 70\u00a0% des articles. Si l&#8217;on r\u00e9p\u00e8te l&#8217;exercice sur les articles publi\u00e9s dans le\u00a0<em>Journal of the Economics of Ageing<\/em>\u00a0, la d\u00e9finition restrictive ne recense que 20\u00a0% des articles, tandis que la d\u00e9finition large en recense 50\u00a0%. Il s&#8217;agit de notre deuxi\u00e8me estimation de la sous-estimation de l&#8217;importance de l&#8217;\u00e9conomie du vieillissement. Cela sugg\u00e8re que toute estimation de la taille de la litt\u00e9rature sur le vieillissement fond\u00e9e sur une s\u00e9lection de mots-cl\u00e9s est n\u00e9cessairement sous-estim\u00e9e.Afin de comparer la compr\u00e9hension du vieillissement dans nos trois corpus, nous avons g\u00e9n\u00e9r\u00e9 des nuages \u200b\u200bde mots \u00e0 partir des titres de tous les articles qui les composent. Les titres constituent la seule variable commune aux trois corpus. Les mots sont pr\u00e9alablement lemmatis\u00e9s, ce qui permet de consid\u00e9rer comme un seul et m\u00eame \u00e9l\u00e9ment \u00ab\u00a0pensions\u00a0\u00bb et \u00ab\u00a0pension\u00a0\u00bb, ou encore \u00ab\u00a0sant\u00e9\u00a0\u00bb et \u00ab\u00a0en bonne sant\u00e9\u00a0\u00bb. De plus, nous avons inclus les bigrammes et les trigrammes, afin de prendre en compte des termes tels que \u00ab\u00a0s\u00e9curit\u00e9 sociale\u00a0\u00bb ou \u00ab\u00a0soins de longue dur\u00e9e\u00a0\u00bb. Les mots vides (articles, pr\u00e9positions, pronoms\u2026) et quelques mots non pertinents ont \u00e9t\u00e9 retir\u00e9s de la liste des 50 mots les plus fr\u00e9quents dans les titres de chaque corpus.L&#8217;analyse confirme la diversit\u00e9 des conceptions du vieillissement d&#8217;un corpus \u00e0 l&#8217;autre et sur l&#8217;ensemble de la p\u00e9riode, par opposition \u00e0 la p\u00e9riode la plus r\u00e9cente (\u00a0<a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S2212828X25000568#f0010\">Fig. 2<\/a>\u00a0). SCOPUS et les revues les plus prestigieuses sont domin\u00e9es par les questions de retraite et de pension, deux de nos principaux mots-cl\u00e9s pour extraire des articles sur le vieillissement d&#8217;une base de donn\u00e9es plus large (le corpus complet de SCOPUS ou la liste exhaustive des articles publi\u00e9s dans les revues les plus prestigieuses). En revanche, les deux manuels publi\u00e9s au cours des dix derni\u00e8res ann\u00e9es mettent davantage l&#8217;accent sur les questions li\u00e9es \u00e0 la sant\u00e9 et aux soins.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table class=\"has-fixed-layout\"><thead><tr><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Cellule vide<\/td><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">SCOPUS<\/th><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">revues de r\u00e9f\u00e9rence<\/th><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">JOEA<\/th><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Japon<\/th><\/tr><\/thead><tbody><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><strong>En nombre d&#8217;&nbsp;<\/strong><strong>articles<\/strong><\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Pension<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">13 948<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">646<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">191<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">343<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Sant\u00e9 et soins de longue dur\u00e9e<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">4 905<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">174<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">156<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">187<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Travail et emploi<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">4 704<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">253<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">95<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">220<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Macro\u00e9conomie<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">5 431<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">177<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">71<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">277<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Innovation<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1 168<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">50<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">16<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">70<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">In\u00e9galit\u00e9s et pauvret\u00e9<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1 930<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">85<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">34<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">90<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Total<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">20 380<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">788<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">314<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">778<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><strong>En pourcentage<\/strong><\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Pension<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">68 %<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">82 %<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">61 %<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">44 %<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Sant\u00e9 et soins de longue dur\u00e9e<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">24 %<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">22 %<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">50 %<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">24 %<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Travail et emploi<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">23 %<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">32 %<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">30 %<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">28 %<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Macro\u00e9conomie<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">27 %<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">22 %<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">23 %<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">36 %<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Innovation<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">6 %<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">6 %<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">5 %<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">9 %<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">In\u00e9galit\u00e9s et pauvret\u00e9<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">9 %<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">11 %<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">11 %<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">12 %<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Total<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">100 %<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">100 %<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">100 %<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">100 %<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table class=\"has-fixed-layout\"><thead><tr><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Cellule vide<\/td><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Article ou livre<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Cellule vide<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Cellule vide<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Cellule vide<\/td><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\" colspan=\"2\">Influence<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Cellule vide<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Cellule vide<\/td><\/tr><tr><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Cellule vide<\/td><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Auteur(s)<\/th><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Titre<\/th><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Journal<\/th><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Date<\/th><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Nombre de citations<\/th><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Top jour<\/th><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Manuel (HBA1 et HBA2)<\/th><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Mots-cl\u00e9s (titre et r\u00e9sum\u00e9)<\/th><\/tr><\/thead><tbody><tr><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\" colspan=\"2\"><strong>Pension<\/strong><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Lusardi A.; Mitchell OS<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">La s\u00e9curit\u00e9 de la retraite des baby-boomers : le r\u00f4le de la planification, de la litt\u00e9ratie financi\u00e8re et du patrimoine immobilier<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">JME<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2007<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1079<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">3<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Lusardi A.; Mitchell OS<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">L&#8217;\u00e9ducation financi\u00e8re dans le monde : un aper\u00e7u<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">JPEF<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2011<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">944<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">3<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">3<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Duflo E.<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Grands-m\u00e8res et petites-filles : Pensions de vieillesse et r\u00e9partition au sein des m\u00e9nages en Afrique du Sud<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Revue \u00e9conomique de la Banque mondiale<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2003<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">841<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">4<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Lusardi A.; Mitchelli O.<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Culture financi\u00e8re et pr\u00e9paration \u00e0 la retraite : donn\u00e9es probantes et implications pour l&#8217;\u00e9ducation financi\u00e8re<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">\u00c9conomie d&#8217;entreprise<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2007<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">801<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">5<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">5<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Feldstein M.<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">S\u00e9curit\u00e9 sociale, retraite induite et accumulation de capital global<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">JPE<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1974<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">721<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">3<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">6<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Duflo E.; Saez E.<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Le r\u00f4le de l&#8217;information et des interactions sociales dans les d\u00e9cisions relatives aux r\u00e9gimes de retraite : r\u00e9sultats d&#8217;une exp\u00e9rience randomis\u00e9e<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">QJE<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2003<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">659<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">7<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Wang M.; Shultz KS<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Retraite des employ\u00e9s : un bilan et des recommandations pour les enqu\u00eates futures<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Journal de gestion<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2010<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">603<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">5<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">8<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Lusardi A.; Mitchell OS<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">L&#8217;\u00e9ducation financi\u00e8re et la planification de la retraite aux \u00c9tats-Unis<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">JPEF<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2011<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">479<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">3<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">9<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Callen JL; Fang X.<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Stabilit\u00e9 des investisseurs institutionnels et risque de krach&nbsp;: surveillance ou vision \u00e0 court terme&nbsp;?<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Journal des banques et des finances<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2013<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">443<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">10<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Bloom DE; Canning D.; Fink G.<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Cons\u00e9quences du vieillissement de la population sur la croissance \u00e9conomique<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Revue d&#8217;Oxford sur la politique \u00e9conomique<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2010<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">423<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">4<\/td><\/tr><tr><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\" colspan=\"2\"><strong>Sant\u00e9 et soins de longue dur\u00e9e<\/strong><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Affaire A.; D\u00e9ton A.<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Mortalit\u00e9 et morbidit\u00e9 au XXIe si\u00e8cle<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">BPEA<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2017<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">805<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">3<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Institut de m\u00e9decine<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Se reconvertir face au vieillissement de la population am\u00e9ricaine : d\u00e9velopper les effectifs du secteur de la sant\u00e9<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><em>Livre<\/em><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2008<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">789<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">3<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Fran\u00e7ais E.<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Les effets de la sant\u00e9, de la richesse et des salaires sur l&#8217;offre de travail et le comportement \u00e0 la retraite<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">RES<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2005<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">393<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">3<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">4<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Walker A.<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Une strat\u00e9gie pour vieillir activement<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">ISSR<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2002<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">375<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">8<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">5<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Rust J.; Phelan C.<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Comment la s\u00e9curit\u00e9 sociale et l&#8217;assurance-maladie influencent les comportements \u00e0 la retraite dans un monde de march\u00e9s incomplets<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">ECMT<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1997<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">364<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">5<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">6<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Finkelstein A.; Luttmer EFP; Notowidigdo MJ<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">\u00c0 quoi sert la richesse sans la sant\u00e9 ? L&#8217;effet de la sant\u00e9 sur l&#8217;utilit\u00e9 marginale de la consommation<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">JEEA<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2013<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">255<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">7<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Dave D.; Rashad I.; Spasojevic J.<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Les effets de la retraite sur la sant\u00e9 physique et mentale<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Journal \u00e9conomique du Sud<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2008<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">248<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">6<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">8<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Fisher GG; Ryan LH<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Aper\u00e7u de l&#8217;\u00e9tude sur la sant\u00e9 et la retraite et introduction au num\u00e9ro sp\u00e9cial<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">GUERRE<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2018<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">238<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">7<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">9<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Finkelstein A.; McKnight R.<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Quel a \u00e9t\u00e9 l&#8217;impact de Medicare&nbsp;? Son impact initial sur la mortalit\u00e9 et les d\u00e9penses m\u00e9dicales \u00e0 la charge des patients.<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">JPUE<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2008<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">231<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">3<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">10<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">McGarry K.<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Sant\u00e9 et retraite : les changements de sant\u00e9 ont-ils une incidence sur les attentes en mati\u00e8re de retraite ?<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Journal des ressources humaines<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2004<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">216<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">7<\/td><\/tr><tr><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\" colspan=\"2\"><strong>Travail et emploi<\/strong><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Affaire A.; D\u00e9ton A.<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Mortalit\u00e9 et morbidit\u00e9 au XXIe si\u00e8cle<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">BPEA<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2017<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">805<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">3<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Fran\u00e7ais E.<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Les effets de la sant\u00e9, de la richesse et des salaires sur l&#8217;offre de travail et le comportement \u00e0 la retraite<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">RES<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2005<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">393<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">3<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">3<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Aguiar M.; Hurst E.<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Consommation versus d\u00e9penses<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">JPE<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2005<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">373<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">4<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Rust J.; Phelan C.<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Comment la s\u00e9curit\u00e9 sociale et l&#8217;assurance-maladie influencent les comportements \u00e0 la retraite dans un monde de march\u00e9s incomplets<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">ECMT<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1997<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">364<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">5<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">5<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Duflo E.; Saez E.<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">D\u00e9cisions de participation et d&#8217;investissement dans un r\u00e9gime de retraite&nbsp;: l&#8217;influence des choix des coll\u00e8gues<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">JPUE<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2002<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">359<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">6<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Banks J.; Blundell R.; Tanner S.<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Existe-t-il un casse-t\u00eate en mati\u00e8re d&#8217;\u00e9pargne-retraite&nbsp;?<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">AER<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1998<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">323<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">7<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Siegel E.<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Analyse pr\u00e9dictive&nbsp;: le pouvoir de pr\u00e9dire qui cliquera, ach\u00e8tera, mentira ou mourra<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><em>Livre<\/em><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2016<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">309<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">8<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Simonazzi A.<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">R\u00e9gimes de soins et mod\u00e8les nationaux d&#8217;emploi<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Revue d&#8217;\u00e9conomie de Cambridge<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2009<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">261<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">5<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">9<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Taylor PE; Walker A.<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Le vieillissement de la population active : l&#8217;attitude des employeurs envers les personnes \u00e2g\u00e9es<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Travail, emploi et soci\u00e9t\u00e9<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1994<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">221<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">3<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">10<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">McGarry K.<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Sant\u00e9 et retraite : les changements de sant\u00e9 ont-ils une incidence sur les attentes en mati\u00e8re de retraite ?<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Journal des ressources humaines<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2004<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">216<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">7<\/td><\/tr><tr><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\" colspan=\"2\"><strong>Macro\u00e9conomie<\/strong><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Gordon RJ<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">L&#8217;essor et le d\u00e9clin de la croissance am\u00e9ricaine : le niveau de vie aux \u00c9tats-Unis depuis la guerre de S\u00e9cession<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><em>Livre<\/em><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2016<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1023<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Jeng LA; Wells PC<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Les d\u00e9terminants du financement en capital-risque : donn\u00e9es probantes \u00e0 travers les pays<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Journal de la finance d&#8217;entreprise<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2000<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">597<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">3<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Ehrlich I.; Lui FT<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Commerce interg\u00e9n\u00e9rationnel, long\u00e9vit\u00e9 et croissance \u00e9conomique<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">JPE<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1991<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">359<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">4<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">4<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Sundaram RK ; Yermack DL<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Payez-moi plus tard&nbsp;: la dette interne et son r\u00f4le dans la r\u00e9mun\u00e9ration des dirigeants<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">JOF<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2007<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">335<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">3<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">5<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Coutelier DM&nbsp;; Poterba JM; SheinerLM; \u00c9t\u00e9s LH<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Une soci\u00e9t\u00e9 vieillissante : opportunit\u00e9 ou d\u00e9fi ?<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">BPEA<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1990<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">293<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">6<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Boucekkine R. ; De la Croix D. ; Licandro O.<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Capital humain ancien, tendances d\u00e9mographiques et croissance endog\u00e8ne<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Journal de th\u00e9orie \u00e9conomique<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2002<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">271<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">7<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Novy-Marx R.; Rauh J.<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Promesses de retraite du secteur public&nbsp;: quelle est leur ampleur et quelle est leur valeur&nbsp;?<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">JOF<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2011<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">202<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">8<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Boulier J.-F. ; Huang S.&nbsp;; Taillard G.<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Gestion optimale en contexte de taux d&#8217;int\u00e9r\u00eat stochastiques : le cas d&#8217;un fonds de pension \u00e0 cotisations d\u00e9finies prot\u00e9g\u00e9<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">IME<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2001<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">191<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">3<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">9<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Dalton M.&nbsp;; O&#8217;Neill B.&nbsp;; Prskawetz A.&nbsp;; Jiang L.&nbsp;; Pitkin J.<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Vieillissement de la population et futures \u00e9missions de carbone aux \u00c9tats-Unis<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">\u00c9conomie de l&#8217;\u00e9nergie<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2008<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">187<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">4<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">10<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Rauh JD<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Transfert de risque versus gestion des risques&nbsp;: Politique d\u2019investissement des r\u00e9gimes de retraite d\u2019entreprise<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">RFS<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2009<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">161<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">6<\/td><\/tr><tr><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\" colspan=\"2\"><strong>Innovation<\/strong><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Acemoglu D.; Restrepo P.<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">D\u00e9mographie et automatisation<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">RES<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2022<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">174<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">3<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Lee RD; Mason A.<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Qu\u2019est-ce que le dividende d\u00e9mographique&nbsp;?<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Finances et d\u00e9veloppement<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2006<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">148<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">3<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Lumsdaine RL; Mitchell OS<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Chapitre 49&nbsp;: Nouveaux d\u00e9veloppements dans l\u2019analyse \u00e9conomique de la retraite<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Manuel d&#8217;\u00e9conomie du travail<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1999<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">123<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">11<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">4<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Maestas N.&nbsp;; Mullen KJ&nbsp;; Powell D.<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">L\u2019impact du vieillissement de la population sur la croissance \u00e9conomique, la population active et la productivit\u00e9<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Revue \u00e9conomique am\u00e9ricaine&nbsp;: Macro\u00e9conomie<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2023<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">93<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">4<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">5<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Cocco JF; Gomes FJ<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Risque de long\u00e9vit\u00e9, \u00e9pargne-retraite et innovation financi\u00e8re<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">JFE<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2012<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">88<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">7<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">6<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Sundaresan S.; Zapatero F.<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">\u00c9valuation, r\u00e9partition optimale des actifs et incitations \u00e0 la retraite des r\u00e9gimes de retraite<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">RFS<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1997<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">83<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">10<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">7<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Mahlberg B.&nbsp;; Freund I.&nbsp;; Crespo Cuaresma J.&nbsp;; Prskawetz A.<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Vieillissement, productivit\u00e9 et salaires en Autriche<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">_<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2013<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">75<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">8<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">G\u00f6bel C.; Zwick T.<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">\u00c2ge et productivit\u00e9 : diff\u00e9rences sectorielles<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">\u00c9conomiste<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2012<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">73<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">3<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">9<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Boldrin M.&nbsp;; Dolado JJ; Jimeno JF; Peracchi F.<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">L&#8217;avenir des retraites en Europe<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Politique \u00e9conomique<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1999<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">71<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">5<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">10<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Mallett O.; Wapshott R.<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Comprendre le travail ind\u00e9pendant en fin de carri\u00e8re&nbsp;: appr\u00e9hender le travail identitaire des entrepreneurs seniors<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Travail, emploi et soci\u00e9t\u00e9<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2015<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">70<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2<\/td><\/tr><tr><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\" colspan=\"2\"><strong>In\u00e9galit\u00e9s et pauvret\u00e9<\/strong><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Milanovic B.<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">L\u2019hypoth\u00e8se de l\u2019\u00e9lecteur m\u00e9dian, les in\u00e9galit\u00e9s de revenus et la redistribution des revenus&nbsp;: un test empirique avec les donn\u00e9es n\u00e9cessaires<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Revue europ\u00e9enne d&#8217;\u00e9conomie politique<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2000<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">301<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">CD Ryff<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Bien-\u00eatre eud\u00e9monique, in\u00e9galit\u00e9s et sant\u00e9&nbsp;: r\u00e9sultats r\u00e9cents et perspectives d\u2019avenir<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Revue internationale d&#8217;\u00e9conomie<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2017<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">151<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">3<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Barrientos A.; Gorman M.; Heslop A.<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Pauvret\u00e9 des personnes \u00e2g\u00e9es dans les pays en d\u00e9veloppement : contributions et d\u00e9pendance \u00e0 un \u00e2ge avanc\u00e9<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">D\u00e9veloppement mondial<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2003<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">143<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">3<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">4<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Barr N.; Diamond P.<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">R\u00e9forme des retraites : principes et choix politiques<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><em>Livre<\/em><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2009<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">142<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">3<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">5<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Goodhart C.; Pradhan M.<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Le grand renversement d\u00e9mographique&nbsp;: vieillissement des soci\u00e9t\u00e9s, r\u00e9duction des in\u00e9galit\u00e9s et r\u00e9surgence de l\u2019inflation<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><em>Livre<\/em><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2020<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">99<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">6<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Cai F.; Giles J.; Meng X.<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Dans quelle mesure les enfants prot\u00e8gent-ils leurs parents contre une faible retraite&nbsp;? Une analyse \u00e0 partir de donn\u00e9es d\u2019enqu\u00eate men\u00e9e dans les villes chinoises.<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">JPUE<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2006<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">99<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">7<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">7<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Lloyd-Sherlock P.<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Vieillesse et pauvret\u00e9 dans les pays en d\u00e9veloppement : nouveaux d\u00e9fis politiques<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">D\u00e9veloppement mondial<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2000<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">83<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">3<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">8<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Galiani S.&nbsp;; Gertler P.&nbsp;; Bando R.<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Pensions non contributives<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">_<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2016<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">78<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">3<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">9<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Ginn J.; Arber S.<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">P\u00e9nalit\u00e9s li\u00e9es aux pensions&nbsp;: la division genr\u00e9e du bien-\u00eatre professionnel<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Travail, emploi et soci\u00e9t\u00e9<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1993<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">78<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">7<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">10<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Desmet K.; Wacziarg R.<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Analyse JUE&nbsp;: Comprendre la variation spatiale de la COVID-19 aux \u00c9tats-Unis<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Journal d&#8217;\u00e9conomie urbaine<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2022<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">77<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sources&nbsp;: SCOPUS (corpus 1)&nbsp;; revues de r\u00e9f\u00e9rence (corpus 2 \/ sous-ensemble du corpus 1)&nbsp;; manuels (corpus 3). Voir le tableau 1 pour les acronymes des revues de r\u00e9f\u00e9rence.Remarque&nbsp;: La colonne \u00ab&nbsp;mots-cl\u00e9s&nbsp;\u00bb fait r\u00e9f\u00e9rence au nombre total d\u2019articles li\u00e9s \u00e0 l\u2019\u00e9conomie du vieillissement dans le titre et le r\u00e9sum\u00e9 des articles (d\u00e9finition large du vieillissement).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" id=\"sp0150\">Tableau 7.&nbsp;Principaux&nbsp;articles sur le Japon et l&#8217;\u00e9conomie du vieillissement.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table class=\"has-fixed-layout\"><thead><tr><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Cellule vide<\/td><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Article ou livre<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Cellule vide<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Cellule vide<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Cellule vide<\/td><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\" colspan=\"2\">Influence<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Cellule vide<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Cellule vide<\/td><\/tr><tr><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Cellule vide<\/td><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Auteur(s)<\/th><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Titre<\/th><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Journal<\/th><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Date<\/th><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Nombre de citations<\/th><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">revues de r\u00e9f\u00e9rence<\/th><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Manuel (HBA1 et HBA2)<\/th><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Mots-cl\u00e9s (titre et r\u00e9sum\u00e9)<\/th><\/tr><\/thead><tbody><tr><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\" colspan=\"2\"><strong>Pension<\/strong><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Lusardi A.; Mitchelli O.<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Culture financi\u00e8re et pr\u00e9paration \u00e0 la retraite : donn\u00e9es probantes et implications pour l&#8217;\u00e9ducation financi\u00e8re<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">\u00c9conomie d&#8217;entreprise<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2007<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">801<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">5<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Sekita S.<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">\u00c9ducation financi\u00e8re et planification de la retraite au Japon<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">JPEF<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2011<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">139<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">3<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Horioka CY; Watanabe W.<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Pourquoi les gens \u00e9pargnent-ils ? Une micro-analyse des motivations de l&#8217;\u00e9pargne des m\u00e9nages au Japon<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">EJO<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1997<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">84<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">4<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Saito T.<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Entreprises familiales et performance des entreprises : le cas du Japon<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Journal des \u00e9conomies japonaise et internationale<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2008<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">71<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">5<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Brooks R.<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Vieillissement de la population et flux de capitaux mondiaux dans un univers parall\u00e8le<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Documents du personnel du FMI<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2003<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">62<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">5<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">6<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Mitchell OS; Piggott J.<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">D\u00e9bloquer le capital immobilier au Japon<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Journal des \u00e9conomies japonaise et internationale<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2004<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">45<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">4<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">7<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Chomik R.; Piggott J.<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Vieillissement de la population et s\u00e9curit\u00e9 sociale en Asie<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Revue de politique \u00e9conomique asiatique<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2015<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">42<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">5<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">8<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Kitao S.<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Co\u00fbt budg\u00e9taire de la transition d\u00e9mographique au Japon<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Journal de dynamique et de contr\u00f4le \u00e9conomiques<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2015<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">42<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">5<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">9<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Kitao S.<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Incertitude politique et co\u00fbt du report des r\u00e9formes : le cas du vieillissement au Japon<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Revue de la dynamique \u00e9conomique<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2018<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">32<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">3<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">10<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Sa\u00efta Y.&nbsp;; Shimizu C.&nbsp;; Watanabe T.<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Vieillissement et prix de l&#8217;immobilier : donn\u00e9es r\u00e9gionales japonaises et am\u00e9ricaines<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Revue internationale des march\u00e9s et de l&#8217;analyse du logement<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2016<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">31<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">4<\/td><\/tr><tr><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\" colspan=\"2\"><strong>Sant\u00e9 et soins de longue dur\u00e9e<\/strong><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Shigeoka H.<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">L\u2019effet de la participation financi\u00e8re des patients sur l\u2019utilisation des services, la sant\u00e9 et la protection contre les risques<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">AER<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2014<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">107<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Lee H.-H.; Shin K.<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Effets non lin\u00e9aires du vieillissement de la population sur la croissance \u00e9conomique<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Le Japon et l&#8217;\u00e9conomie mondiale<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2019<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">57<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">7<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">3<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Montgomery W.&nbsp;; Ueda K.&nbsp;; Jorgensen M.&nbsp;; Stathis S.&nbsp;; Cheng Y.&nbsp;; Nakamura T.<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">\u00c9pid\u00e9miologie, fardeau associ\u00e9 et pratiques cliniques actuelles pour le diagnostic et la prise en charge de la maladie d&#8217;Alzheimer au Japon<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Recherche en clinico\u00e9conomie et r\u00e9sultats<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2018<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">57<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">3<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">4<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Horioka CY; Terada-Hagiwara A.<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Les d\u00e9terminants et les projections \u00e0 long terme des taux d&#8217;\u00e9pargne dans les pays en d\u00e9veloppement d&#8217;Asie<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Le Japon et l&#8217;\u00e9conomie mondiale<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2012<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">51<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">3<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">5<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Chen BK&nbsp;; Jalal H.&nbsp;; Hashimoto H.&nbsp;; Suen S.-C.; Eggleston K.&nbsp;; Hurley M.&nbsp;; Schomaker L.&nbsp;; Bhattacharya J.<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Pr\u00e9voir l\u2019\u00e9volution du handicap dans une soci\u00e9t\u00e9 hyper-vieillissante&nbsp;: adapter le mod\u00e8le des personnes \u00e2g\u00e9es de demain au Japon<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">JOEA<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2016<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">49<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">10<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">6<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Chomik R.; Piggott J.<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Vieillissement de la population et s\u00e9curit\u00e9 sociale en Asie<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Revue de politique \u00e9conomique asiatique<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2015<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">42<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">5<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">7<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Kitao S.<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Co\u00fbt budg\u00e9taire de la transition d\u00e9mographique au Japon<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Journal de dynamique et de contr\u00f4le \u00e9conomiques<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2015<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">42<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">5<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">8<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Fukuhara S.&nbsp;; Yamazaki C.&nbsp;; Hayashino Y.&nbsp;; Higashi T.&nbsp;; Eichleay MA; Akiba T.&nbsp;; Akizawa T.&nbsp;; Saito A.&nbsp;; Port FK&nbsp;; Kurokawa K.<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">L&#8217;organisation et le financement du traitement de l&#8217;insuffisance r\u00e9nale terminale au Japon<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Revue internationale de finance et d&#8217;\u00e9conomie des soins de sant\u00e9<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2007<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">41<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">9<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Sa\u00efta Y.&nbsp;; Shimizu C.&nbsp;; Watanabe T.<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Vieillissement et prix de l&#8217;immobilier : donn\u00e9es r\u00e9gionales japonaises et am\u00e9ricaines<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Revue internationale des march\u00e9s et de l&#8217;analyse du logement<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2016<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">31<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">4<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">10<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Ihori T.&nbsp;; Kato RR&nbsp;; Kawad\u00e9 M.&nbsp;; Bessho S.-I.<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">R\u00e9forme de l&#8217;assurance maladie et croissance \u00e9conomique : analyse de simulation au Japon<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Le Japon et l&#8217;\u00e9conomie mondiale<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2011<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">25<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2<\/td><\/tr><tr><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\" colspan=\"2\"><strong>Travail et emploi<\/strong><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Rebick M.<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Le syst\u00e8me d&#8217;emploi japonais : s&#8217;adapter \u00e0 un nouvel environnement \u00e9conomique<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Le syst\u00e8me d&#8217;emploi japonais : s&#8217;adapter \u00e0 un nouvel environnement \u00e9conomique<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2005<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">139<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Han J.-S.; Lee J.-W.<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">\u00c9volution d\u00e9mographique, capital humain et croissance \u00e9conomique en Cor\u00e9e<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Le Japon et l&#8217;\u00e9conomie mondiale<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2020<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">70<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">3<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Hansen GD; \u0130mrohoro\u011flu S.<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">R\u00e9forme fiscale et dette publique au Japon : une perspective n\u00e9oclassique<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Revue de la dynamique \u00e9conomique<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2016<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">55<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">4<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Kitao S.<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Co\u00fbt budg\u00e9taire de la transition d\u00e9mographique au Japon<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Journal de dynamique et de contr\u00f4le \u00e9conomiques<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2015<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">42<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">5<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">5<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Imrohoro\u011flu S.&nbsp;; Kitao S.&nbsp;; Yamada T.<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Parvenir \u00e0 l&#8217;\u00e9quilibre budg\u00e9taire au Japon<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Revue \u00e9conomique internationale<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2016<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">40<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">5<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">6<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Ahmadjian C.<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Investisseurs \u00e9trangers et gouvernance d&#8217;entreprise au Japon 1<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Gouvernance d&#8217;entreprise au Japon : changement institutionnel et diversit\u00e9 organisationnelle<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2007<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">38<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">7<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Wei T.; Zhu Q.; Glomsr\u00f8d S.<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Quel impact les caract\u00e9ristiques d\u00e9mographiques de la population active auront-elles sur l&#8217;\u00e9conomie mondiale et les \u00e9missions de dioxyde de carbone&nbsp;?<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">\u00c9conomie \u00e9cologique<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2018<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">36<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">5<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">8<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Sugawara S.&nbsp;; Nakamura J.<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Les services de prise en charge formelle des personnes \u00e2g\u00e9es peuvent-ils stimuler l&#8217;offre de travail f\u00e9minine&nbsp;? L&#8217;exp\u00e9rience japonaise<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Journal des \u00e9conomies japonaise et internationale<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2014<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">36<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">9<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Lee J.-W.; Song E.; Kwak DW<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Vieillissement de la main-d&#8217;\u0153uvre, capital TIC et productivit\u00e9 au Japon et en Cor\u00e9e<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Journal des \u00e9conomies japonaise et internationale<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2020<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">33<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">10<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Yoshino N.&nbsp;; Miyamoto H.<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Efficacit\u00e9 r\u00e9duite des politiques budg\u00e9taires et mon\u00e9taires face au vieillissement de la population au Japon<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Le Japon et l&#8217;\u00e9conomie mondiale<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2017<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">27<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2<\/td><\/tr><tr><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\" colspan=\"2\"><strong>Macro\u00e9conomie<\/strong><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Bloom DE; Finlay JE<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">\u00c9volution d\u00e9mographique et croissance \u00e9conomique en Asie<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Revue de politique \u00e9conomique asiatique<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2009<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">116<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Brooks R.<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Vieillissement de la population et flux de capitaux mondiaux dans un univers parall\u00e8le<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Documents du personnel du FMI<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2003<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">62<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">5<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">3<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Braun RA; Joines DH<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Les implications du vieillissement de la population japonaise pour les politiques gouvernementales<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Journal de dynamique et de contr\u00f4le \u00e9conomiques<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2015<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">43<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">3<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">4<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Faruqee H.; M\u00fchleisen M.<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Vieillissement de la population au Japon : choc d\u00e9mographique et viabilit\u00e9 budg\u00e9taire<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Le Japon et l&#8217;\u00e9conomie mondiale<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2003<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">43<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">4<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">5<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Ikeda D.&nbsp;; Saito M.<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Les effets des changements d\u00e9mographiques sur le taux d&#8217;int\u00e9r\u00eat r\u00e9el au Japon<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Le Japon et l&#8217;\u00e9conomie mondiale<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2014<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">37<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">6<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Wei T.; Zhu Q.; Glomsr\u00f8d S.<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Quel impact les caract\u00e9ristiques d\u00e9mographiques de la population active auront-elles sur l&#8217;\u00e9conomie mondiale et les \u00e9missions de dioxyde de carbone&nbsp;?<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">\u00c9conomie \u00e9cologique<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2018<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">36<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">5<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">7<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Cooley T.; Henriksen E.<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Le d\u00e9ficit d\u00e9mographique<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">JME<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2018<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">34<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">4<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">8<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Goh SK; McNown R.; Wong KN<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Implications macro\u00e9conomiques du vieillissement de la population : le cas du Japon<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Journal d&#8217;\u00e9conomie asiatique<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2020<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">32<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">9<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Yoshino N.&nbsp;; Miyamoto H.<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Efficacit\u00e9 r\u00e9duite des politiques budg\u00e9taires et mon\u00e9taires face au vieillissement de la population au Japon<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Le Japon et l&#8217;\u00e9conomie mondiale<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2017<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">27<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">10<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Komine T.; Kabe S.<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Pr\u00e9visions \u00e0 long terme de la transition d\u00e9mographique au Japon et en Asie<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Revue de politique \u00e9conomique asiatique<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2009<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">26<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">3<\/td><\/tr><tr><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\" colspan=\"2\"><strong>Innovation<\/strong><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\"><\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Allez \u00e0 A.<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Le syst\u00e8me national d&#8217;innovation du Japon : \u00e9tat actuel et probl\u00e8mes<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Revue d&#8217;Oxford sur la politique \u00e9conomique<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2000<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">59<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Braun RA; Ikeda D.; Joines DH<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Le taux d&#8217;\u00e9pargne au Japon&nbsp;: pourquoi il a baiss\u00e9 et pourquoi il restera faible<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Revue \u00e9conomique internationale<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2009<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">53<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">3<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Kohlbacher F.; Herstatt C.<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Le ph\u00e9nom\u00e8ne du march\u00e9 argent\u00e9 : marketing et innovation dans la soci\u00e9t\u00e9 vieillissante<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Le ph\u00e9nom\u00e8ne du march\u00e9 argent\u00e9 (deuxi\u00e8me \u00e9dition) : Marketing et innovation dans la soci\u00e9t\u00e9 vieillissante<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2011<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">39<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">4<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Cooley T.; Henriksen E.<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Le d\u00e9ficit d\u00e9mographique<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">JME<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2018<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">34<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">4<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">5<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Lee J.-W.; Song E.; Kwak DW<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Vieillissement de la main-d&#8217;\u0153uvre, capital TIC et productivit\u00e9 au Japon et en Cor\u00e9e<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Journal des \u00e9conomies japonaise et internationale<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2020<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">33<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">6<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Invit\u00e9 R.; Swift R.<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">F\u00e9condit\u00e9, in\u00e9galit\u00e9s de revenus et productivit\u00e9 du travail<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Oxford Economic Papers<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2008<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">22<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">7<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Dirks D.&nbsp;; Hemmert M.&nbsp;; Legewie J.&nbsp;; Meyer-Ohle H.&nbsp;; Waldenberger F.<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Le syst\u00e8me d&#8217;emploi japonais en transition<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Revue internationale des affaires<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2000<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">20<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">8<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">B\u00fchrer C.; Hagist C.<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">L&#8217;effet de la num\u00e9risation sur le march\u00e9 du travail<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Le manuel Palgrave de la gestion de la transformation continue des entreprises<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2016<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">19<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">1<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">9<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Kitao S.&nbsp;; Mikoshiba M.<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Femmes, personnes \u00e2g\u00e9es et hommes : vieillissement d\u00e9mographique et macro\u00e9conomie au Japon<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Journal des \u00e9conomies japonaise et internationale<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2020<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">18<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">6<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">10<\/th><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Miyazawa K.&nbsp;; Yamada J.<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">La strat\u00e9gie de croissance des Abenomics et la consolidation budg\u00e9taire<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Journal des \u00e9conomies japonaise et internationale<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2015<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">12<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">0<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table class=\"has-fixed-layout\"><thead><tr><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Cellule vide<\/td><td>Cellule vide<\/td><th colspan=\"2\">Taux de f\u00e9condit\u00e9 (enfants par femme)<\/th><th colspan=\"2\">Esp\u00e9rance de vie moyenne (en ann\u00e9es)<\/th><th colspan=\"2\">Croissance d\u00e9mographique (en %)<\/th><th colspan=\"2\">Part de la population \u00e2g\u00e9e de plus de 65 ans (en %)<\/th><th>Taux d&#8217;activit\u00e9 55-65 (%)<\/th><th>Taux d&#8217;activit\u00e9 sup\u00e9rieur \u00e0 65 %<\/th><th>D\u00e9penses publiques de retraite (en % du PIB)<\/th><\/tr><tr><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Cellule vide<\/td><td>Cellule vide<\/td><th>2021<\/th><th>2050<\/th><th>2021<\/th><th>2050<\/th><th>2021<\/th><th>2050<\/th><th>2021<\/th><th>2050<\/th><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2022<\/th><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">2022<\/th><th>2020<\/th><\/tr><\/thead><tbody><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Japon<\/th><td>Cellule vide<\/td><td>1.30<\/td><td>1,47<\/td><td>84,6<\/td><td>88,4<\/td><td>\u22120,6<\/td><td>\u22120,8<\/td><td>29,8<\/td><td>37,5<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">80.1<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">25.6<\/td><td>9.7<\/td><\/tr><tr><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\" colspan=\"2\">\u00c9tats-Unis<\/td><td>1,66<\/td><td>1,70<\/td><td>76,4<\/td><td>83,2<\/td><td>0,1<\/td><td>\u22120,1<\/td><td>16.7<\/td><td>23.6<\/td><td>65.2<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">19.2<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">7,5<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Chine<\/th><td>Cellule vide<\/td><td>1.16<\/td><td>1,39<\/td><td>78.1<\/td><td>83,7<\/td><td>0,0<\/td><td>\u22120,8<\/td><td>13.1<\/td><td>30.1<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">_<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">_<\/td><td>7.7<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Allemagne<\/th><td>Cellule vide<\/td><td>1,53<\/td><td>1,58<\/td><td>81.1<\/td><td>85.2<\/td><td>\u22120,3<\/td><td>\u22120,5<\/td><td>22.2<\/td><td>30,5<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">75,3<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">8.5<\/td><td>10.0<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">France<\/th><td>Cellule vide<\/td><td>1,79<\/td><td>1,77<\/td><td>82,3<\/td><td>86,6<\/td><td>0,1<\/td><td>\u22120,2<\/td><td>21.3<\/td><td>28,5<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">60,3<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">4.0<\/td><td>14,5<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Italie<\/th><td>Cellule vide<\/td><td>1,28<\/td><td>1,44<\/td><td>82,9<\/td><td>87,2<\/td><td>\u22120,5<\/td><td>\u22120,8<\/td><td>23.7<\/td><td>37.1<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">57,8<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">5.1<\/td><td>16.0<\/td><\/tr><tr><th class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">Cor\u00e9e du Sud<\/th><td>Cellule vide<\/td><td>0,88<\/td><td>1.17<\/td><td>83,8<\/td><td>87,3<\/td><td>\u22120,1<\/td><td>\u22121,1<\/td><td>16.7<\/td><td>39.4<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">70,3<\/td><td class=\"has-text-align-left\" data-align=\"left\">37.3<\/td><td>3.6<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sources : Nations Unies, Perspectives de la population mondiale, 2022 (donn\u00e9es r\u00e9elles pour 2021 et projections pour 2050) ; OCDE.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">R\u00e9f\u00e9rences<\/h2>\n\n\n\n<ol id=\"reference-links-bs005\" class=\"wp-block-list\">\n<li><a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S2212828X25000568#bb0005\">Acemoglu et Restrepo, 2022<\/a>D.\u00a0Acemoglu\u00a0,\u00a0P.\u00a0RestrepoD\u00e9mographie et automatisationRev. Econ. Stud.\u00a0,\u00a089\u00a0(\u00a01\u00a0)\u00a0(\u00a02022\u00a0)\u00a0, pp.\u00a01\u00a0&#8211;\u00a044<a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1093\/restud\/rdab031\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">View at publisher<\/a><a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1093\/restud\/rdab031\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><\/a><a href=\"https:\/\/www.scopus.com\/inward\/record.url?eid=2-s2.0-85143990421&amp;partnerID=10&amp;rel=R3.0.0\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Voir dans\u00a0<\/a><a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1093\/restud\/rdab031\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Crossref et Scopus\u00a0<\/a><a href=\"https:\/\/scholar.google.com\/scholar_lookup?title=Demographics%20and%20automation&amp;publication_year=2022&amp;author=D.%20Acemoglu&amp;author=P.%20Restrepo\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Google Scholar<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S2212828X25000568#bb0010\">Angrist et al., 2017<\/a>J.\u00a0Angrist\u00a0,\u00a0P.\u00a0Azoulay\u00a0,\u00a0G.\u00a0Ellison\u00a0,\u00a0R.\u00a0Hill\u00a0,\u00a0S.\u00a0Feng LuLa recherche \u00e9conomique \u00e9volue\u00a0: domaines et stylesAm. Econ. Rev.\u00a0,\u00a0107\u00a0(\u00a05\u00a0)\u00a0(\u00a02017\u00a0)\u00a0, pp.\u00a0293\u00a0&#8211;\u00a0297<a>Finding PDF\u2026<\/a><a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1257\/aer.p20171117\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><\/a><a href=\"https:\/\/www.scopus.com\/inward\/record.url?eid=2-s2.0-85019548995&amp;partnerID=10&amp;rel=R3.0.0\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Voir dans\u00a0<\/a><a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1257\/aer.p20171117\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Crossref et Scopus\u00a0<\/a><a href=\"https:\/\/scholar.google.com\/scholar_lookup?title=Economic%20research%20evolves%3A%20fields%20and%20styles&amp;publication_year=2017&amp;author=J.%20Angrist&amp;author=P.%20Azoulay&amp;author=G.%20Ellison&amp;author=R.%20Hill&amp;author=S.%20Feng%20Lu\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Google Scholar<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S2212828X25000568#bb0015\">Bell et Lemmon, 2023<\/a>Bell, S., et Lemmon, R., 2023, \u00ab L\u2019\u00e9conomie des soins de longue dur\u00e9e \u00bb, dans : The Routledge Handbook of the Economics of Aging, David E. Bloom, Alfonso Sousa-Poza et Uwe Sunde (\u00e9diteurs).<a href=\"https:\/\/scholar.google.com\/scholar?q=Bell%2C%20S.%2C%20and%20Lemmon%2C%20R.%2C%202023%2C%20%E2%80%9CThe%20Economics%20of%20Long-Term%20Care%E2%80%9D%2C%20in%3A%20The%20Routledge%20Handbook%20of%20the%20Economics%20of%20Aging%2C%20David%20E.%20Bloom%2C%20Alfonso%20Sousa-Poza%20and%20Uwe%20Sunde%20(editors).\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Google Scholar<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S2212828X25000568#bb0020\">Bloom et Finlay, 2009<\/a>DE\u00a0Bloom\u00a0,\u00a0JE\u00a0Finlay\u00c9volution d\u00e9mographique et croissance \u00e9conomique en AsieAsian Econ. Policy Rev.\u00a0,\u00a04\u00a0(\u00a01\u00a0)\u00a0(\u00a02009\u00a0)\u00a0, pp.\u00a045\u00a0&#8211;\u00a064<a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1111\/j.1748-3131.2009.01106.x\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><\/a><a href=\"https:\/\/www.scopus.com\/inward\/record.url?eid=2-s2.0-66849104378&amp;partnerID=10&amp;rel=R3.0.0\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Voir dans\u00a0<\/a><a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1111\/j.1748-3131.2009.01106.x\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Crossref et Scopus\u00a0<\/a><a href=\"https:\/\/scholar.google.com\/scholar_lookup?title=Demographic%20change%20and%20economic%20growth%20in%20Asia&amp;publication_year=2009&amp;author=D.E.%20Bloom&amp;author=J.E.%20Finlay\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Google Scholar<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S2212828X25000568#bb0025\">Bloom et Luca, 2016<\/a>Bloom, DE et Luca, DL, 2016, \u00ab La d\u00e9mographie mondiale du vieillissement : faits, explications, avenir \u00bb. Dans\u00a0<em>Manuel d&#8217;\u00e9conomie du vieillissement de la population<\/em>\u00a0(Vol. 1, p. 3-56). North-Holland.<a href=\"https:\/\/scholar.google.com\/scholar?q=Bloom%2C%20D.%20E.%2C%20and%20Luca%2C%20D.%20L.%2C%202016%2C%20%E2%80%9CThe%20global%20demography%20of%20aging%3A%20facts%2C%20explanations%2C%20future%E2%80%9D.%20In%20Handbook%20of%20the%20economics%20of%20population%20aging%20(Vol.%201%2C%20pp.%203-56).%20North-Holland.\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Google Scholar<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S2212828X25000568#bb0035\">Bloom et al., 2013<\/a>DE\u00a0Bloom\u00a0,\u00a0A.\u00a0Sousa-Poza\u00a0,\u00a0U.\u00a0SundeD\u00e9claration des co-r\u00e9dacteurs en chef de la revue d&#8217;\u00e9conomie du vieillissementJ. Econ. Age.\u00a0(\u00a02013\u00a0)\u00a0, pp.\u00a01\u00a0&#8211;\u00a02<a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S2212828X13000108\/pdfft?md5=40999ddb5a9c62a7100ec6885e227ffa&amp;pid=1-s2.0-S2212828X13000108-main.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Voir le PDF<\/a><a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S2212828X13000108\">Voir l&#8217;article\u00a0<\/a><a href=\"https:\/\/www.scopus.com\/inward\/record.url?eid=2-s2.0-84888221312&amp;partnerID=10&amp;rel=R3.0.0\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Voir dans Scopus\u00a0<\/a><a href=\"https:\/\/scholar.google.com\/scholar_lookup?title=Co-editors%20statement%20for%20the%20journal%20of%20the%20economics%20of%20ageing&amp;publication_year=2013&amp;author=D.E.%20Bloom&amp;author=A.%20Sousa-Poza&amp;author=U.%20Sunde\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Google Scholar<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S2212828X25000568#bb0030\">Bloom et al., 2023<\/a>DE\u00a0Bloom\u00a0,\u00a0A.\u00a0Sousa-Poza\u00a0,\u00a0U.\u00a0Sunde\u00a0(Eds.)\u00a0,\u00a0<em>The Routledge Handbook of the Economics of Ageing<\/em>\u00a0,\u00a0Routledge\u00a0,\u00a0Londres\u00a0(\u00a02023\u00a0)<a href=\"https:\/\/scholar.google.com\/scholar?q=Bloom%2C%20D.E.%2C%20A.%20Sousa-Poza%20and%20U.%20Sunde%20(eds)%2C%202023%2C%20The%20Routledge%20Handbook%20of%20the%20Economics%20of%20Ageing%2C%20London%3A%20Routledge.\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Google Scholar<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S2212828X25000568#bb0040\">B\u00f6rsch-Supan, 2013<\/a>A.\u00a0B\u00f6rsch-SupanMythes, preuves scientifiques et politique \u00e9conomique dans un monde vieillissantJ.\u00a0Econ. Ageing\u00a0,\u00a01\u00a0(\u00a02013\u00a0)\u00a0, p\u00a0.\u00a03-15<a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S2212828X13000029\/pdfft?md5=4bce5a777f659000d0062afc31feff6c&amp;pid=1-s2.0-S2212828X13000029-main.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Voir le PDF<\/a><a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S2212828X13000029\">Voir l&#8217;article\u00a0<\/a><a href=\"https:\/\/www.scopus.com\/inward\/record.url?eid=2-s2.0-84888212124&amp;partnerID=10&amp;rel=R3.0.0\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Voir dans Scopus\u00a0<\/a><a href=\"https:\/\/scholar.google.com\/scholar_lookup?title=Myths%2C%20scientific%20evidence%20and%20economic%20policy%20in%20an%20aging%20world&amp;publication_year=2013&amp;author=A.%20B%C3%B6rsch-Supan\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Google Scholar<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S2212828X25000568#bb0045\">Braun et Joines, 2015<\/a>RA\u00a0Braun\u00a0,\u00a0DH\u00a0JoinesLes implications du vieillissement de la population japonaise pour les politiques gouvernementalesJ. Econ. Dyn. Control.\u00a0,\u00a057\u00a0(\u00a02015\u00a0)\u00a0, pp.\u00a01\u00a0&#8211;\u00a023<a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S0165188915000780\/pdfft?md5=46788e15c7ce7ea60548cead63478119&amp;pid=1-s2.0-S0165188915000780-main.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Voir le PDF<\/a><a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S0165188915000780\">Voir l&#8217;article\u00a0<\/a><a href=\"https:\/\/scholar.google.com\/scholar_lookup?title=The%20implications%20of%20a%20graying%20Japan%20for%20government%20policy&amp;publication_year=2015&amp;author=R.A.%20Braun&amp;author=D.H.%20Joines\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">sur Google Scholar<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S2212828X25000568#bb0050\">Braun et al., 2009<\/a>RA\u00a0Braun\u00a0,\u00a0D.\u00a0Ikeda\u00a0,\u00a0DH\u00a0JoinesLe taux d&#8217;\u00e9pargne au Japon\u00a0: pourquoi il a baiss\u00e9 et pourquoi il restera faibleInt. Econ. Rev.\u00a0,\u00a050\u00a0(\u00a01\u00a0)\u00a0(\u00a02009\u00a0)\u00a0, pp.\u00a0291\u00a0&#8211;\u00a0321<a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1111\/j.1468-2354.2008.00531.x\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><\/a><a href=\"https:\/\/www.scopus.com\/inward\/record.url?eid=2-s2.0-58849152236&amp;partnerID=10&amp;rel=R3.0.0\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Voir dans\u00a0<\/a><a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1111\/j.1468-2354.2008.00531.x\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Crossref et Scopus\u00a0<\/a><a href=\"https:\/\/scholar.google.com\/scholar_lookup?title=The%20saving%20rate%20in%20Japan%3A%20why%20it%20has%20fallen%20and%20why%20it%20will%20remain%20low&amp;publication_year=2009&amp;author=R.A.%20Braun&amp;author=D.%20Ikeda&amp;author=D.H.%20Joines\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Google Scholar<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S2212828X25000568#bb0055\">Bybee et al., 2024<\/a>L.\u00a0Bybee\u00a0,\u00a0B.\u00a0Kelly\u00a0,\u00a0A.\u00a0Manela\u00a0,\u00a0D.\u00a0Xiu\u00ab Actualit\u00e9s \u00e9conomiques et cycles \u00e9conomiques \u00bbJ. Finance.\u00a0,\u00a079\u00a0(\u00a05\u00a0)\u00a0(\u00a02024\u00a0)\u00a0, pages\u00a03105\u00a0\u00e0\u00a03147<a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1111\/jofi.13377\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><\/a><a href=\"https:\/\/www.scopus.com\/inward\/record.url?eid=2-s2.0-85200790548&amp;partnerID=10&amp;rel=R3.0.0\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Voir dans\u00a0<\/a><a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1111\/jofi.13377\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Crossref et Scopus\u00a0<\/a><a href=\"https:\/\/scholar.google.com\/scholar_lookup?title=Business%20news%20and%20business%20cycles&amp;publication_year=2024&amp;author=L.%20Bybee&amp;author=B.%20Kelly&amp;author=A.%20Manela&amp;author=D.%20Xiu\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Google Scholar<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S2212828X25000568#bb0060\">Chen et al., 2016<\/a>BK\u00a0Chen\u00a0,\u00a0H.\u00a0Jalal\u00a0,\u00a0H.\u00a0Hashimoto\u00a0,\u00a0SC\u00a0Suen\u00a0,\u00a0K.\u00a0Eggleston\u00a0,\u00a0M.\u00a0Hurley\u00a0,\u00a0J.\u00a0BhattacharyaPr\u00e9voir les tendances en mati\u00e8re de handicap dans une soci\u00e9t\u00e9 hyper-vieillissante\u00a0: adapter le mod\u00e8le des personnes \u00e2g\u00e9es du futur au JaponJ. Econ. Age.\u00a0,\u00a08\u00a0(\u00a02016\u00a0)\u00a0, pp.\u00a042\u00a0&#8211;\u00a051<a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S2212828X15300190\/pdfft?md5=2666105132e731a5870369755aa39826&amp;pid=1-s2.0-S2212828X15300190-main.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Voir le PDF<\/a><a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S2212828X15300190\">Voir l&#8217;article\u00a0<\/a><a href=\"https:\/\/www.scopus.com\/inward\/record.url?eid=2-s2.0-84995528416&amp;partnerID=10&amp;rel=R3.0.0\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Voir dans Scopus\u00a0<\/a><a href=\"https:\/\/scholar.google.com\/scholar_lookup?title=Forecasting%20trends%20in%20disability%20in%20a%20super-aging%20society%3A%20adapting%20the%20future%20elderly%20model%20to%20Japan&amp;publication_year=2016&amp;author=B.K.%20Chen&amp;author=H.%20Jalal&amp;author=H.%20Hashimoto&amp;author=S.C.%20Suen&amp;author=K.%20Eggleston&amp;author=M.%20Hurley&amp;author=J.%20Bhattacharya\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Google Scholar<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S2212828X25000568#bb0065\">Cherrier, 2017<\/a>B.\u00a0CerisierClassification \u00e9conomique : histoire du code JELJ. Econ. Lit.\u00a0,\u00a055\u00a0(\u00a02\u00a0)\u00a0(\u00a02017\u00a0)\u00a0, pp.\u00a0545\u00a0&#8211;\u00a0579<a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1257\/jel.20151296\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><\/a><a href=\"https:\/\/www.scopus.com\/inward\/record.url?eid=2-s2.0-85020443309&amp;partnerID=10&amp;rel=R3.0.0\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Voir dans\u00a0<\/a><a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1257\/jel.20151296\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Crossref et Scopus\u00a0<\/a><a href=\"https:\/\/scholar.google.com\/scholar_lookup?title=Classifying%20economics%3A%20a%20history%20of%20the%20JEL%20code&amp;publication_year=2017&amp;author=B.%20Cherrier\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Google Scholar<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S2212828X25000568#bb0070\">Clark, 1987<\/a>J.\u00a0Clark\u00ab Le vieillissement des populations \u00bb dans\u00a0<em>le nouveau Palgrave : dictionnaire d\u2019\u00e9conomie<\/em>J.\u00a0Eatwell\u00a0,\u00a0M.\u00a0Milgate\u00a0(dir.)\u00a0,\u00a0et Peter Newman\u00a0,\u00a0Macmillan Press\u00a0,\u00a0Londres\u00a0(\u00a01987\u00a0)<a href=\"https:\/\/scholar.google.com\/scholar_lookup?title=Ageing%20populations%20in%20the%20new%20Palgrave%3A%20a%20dictionary%20of%20economics&amp;publication_year=1987&amp;author=J.%20Clark\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Google Scholar<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S2212828X25000568#bb0075\">Clark et al., 1978<\/a>R.\u00a0Clark\u00a0,\u00a0J.\u00a0Kreps\u00a0,\u00a0J.\u00a0Spengler\u00c9conomie du vieillissement : une enqu\u00eateJ. Econ. Lit.\u00a0,\u00a016\u00a0(\u00a03\u00a0)\u00a0(\u00a01978\u00a0)\u00a0, pp.\u00a0919\u00a0&#8211;\u00a0962<a href=\"https:\/\/scholar.google.com\/scholar_lookup?title=Economics%20of%20ageing%3A%20a%20survey&amp;publication_year=1978&amp;author=R.%20Clark&amp;author=J.%20Kreps&amp;author=J.%20Spengler\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Google Scholar<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S2212828X25000568#bb0080\">Dor\u00e9, 1987<\/a>R.\u00a0Dor\u00e9<em>Prendre le Japon au s\u00e9rieux : une perspective confuc\u00e9enne sur les principaux enjeux \u00e9conomiques<\/em>Stanford University Press\u00a0,\u00a0Redwood City\u00a0(\u00a01987\u00a0)<a href=\"https:\/\/scholar.google.com\/scholar_lookup?title=Taking%20Japan%20Seriously%3A%20A%20Confucian%20Perspective%20on%20Leading%20Economic%20Issues&amp;publication_year=1987&amp;author=R.%20Dore\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Google Scholar<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S2212828X25000568#bb0085\">Union europ\u00e9enne, 2001<\/a>Union europ\u00e9enne<em>Les d\u00e9fis budg\u00e9taires pos\u00e9s par le vieillissement de la population<\/em>Union europ\u00e9enne\u00a0,\u00a0Bruxelles\u00a0(\u00a02001\u00a0)<a href=\"https:\/\/scholar.google.com\/scholar_lookup?title=The%20Budgetary%20Challenges%20Posed%20by%20Ageing%20Populations&amp;publication_year=2001&amp;author=European%20Union\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Google Scholar<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S2212828X25000568#bb0090\">Union europ\u00e9enne, 2006 \u00e0 2024<\/a>Union europ\u00e9enne, 2006 \u00e0 2024,\u00a0<em>Rapport sur le vieillissement : projections \u00e9conomiques et budg\u00e9taires pour les \u00c9tats membres de l&#8217;UE<\/em>\u00a0, diverses \u00e9ditions (2006, 2009, 2012, 2015, 2018, 2021 et 2024), Bruxelles : Union europ\u00e9enne.<a href=\"https:\/\/scholar.google.com\/scholar?q=European%20Union%2C%202006%20to%202024%2C%20Aging%20Report%3A%20Economic%20and%20Budgetary%20Projections%20for%20the%20EU%20Member%20States%2C%20various%20editions%20(2006%2C%202009%2C%202012%2C%202015%2C%202018%2C%202021%2C%20and%202024)%2C%20Brussels%3A%20European%20Union.\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Google Scholar<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S2212828X25000568#bb0095\">Gentzkow et al., 2019<\/a>M.\u00a0Gentzkow\u00a0,\u00a0B.\u00a0Kelly\u00a0,\u00a0M.\u00a0TaddyLe texte comme donn\u00e9esJ. Econ. Perspect.\u00a0,\u00a033\u00a0(\u00a03\u00a0)\u00a0(\u00a02019\u00a0)\u00a0, pp.\u00a0128\u00a0&#8211;\u00a0152<a href=\"https:\/\/scholar.google.com\/scholar_lookup?title=Text%20as%20data&amp;publication_year=2019&amp;author=M.%20Gentzkow&amp;author=B.%20Kelly&amp;author=M.%20Taddy\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Google Scholar<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S2212828X25000568#bb0100\">Goodhart et Pradhan, 2020<\/a>C.\u00a0Goodhart\u00a0,\u00a0M.\u00a0Pradhan<em>Le grand renversement d\u00e9mographique\u00a0: vieillissement des soci\u00e9t\u00e9s, r\u00e9duction des in\u00e9galit\u00e9s et r\u00e9surgence de l\u2019inflation<\/em>Palgrave MacMillan\u00a0(\u00a02020\u00a0)<a href=\"https:\/\/scholar.google.com\/scholar_lookup?title=The%20Great%20Demographic%20Reversal%3A%20Ageing%20Societies%2C%20Waning%20Inequality%20and%20an%20Inflation%20Revival&amp;publication_year=2020&amp;author=C.%20Goodhart&amp;author=M.%20Pradhan\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Google Scholar<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S2212828X25000568#bb0160\">Goto, 2000<\/a>A.\u00a0Aller \u00e0Le syst\u00e8me national d&#8217;innovation du Japon : \u00e9tat actuel et probl\u00e8mesOxf. Rev. Econ. Policy\u00a0(\u00a02000\u00a0)<a href=\"https:\/\/scholar.google.com\/scholar_lookup?title=Japans%20national%20innovation%20system%3A%20current%20status%20and%20problems&amp;publication_year=2000&amp;author=A.%20Goto\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Google Scholar<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S2212828X25000568#bb0105\">Goutsmedt, 2021<\/a>A.\u00a0GoutsmedtDe la stagflation \u00e0 la grande inflation : explication de l&#8217;\u00e9conomie am\u00e9ricaine des ann\u00e9es 1970Revue D&#8217;\u00a0\u00e9conomie\u00a0Politique\u00a0,\u00a0131\u00a0(\u00a06\u00a0)\u00a0(\u00a02021\u00a0)\u00a0, pp\u00a0.<a href=\"https:\/\/scholar.google.com\/scholar_lookup?title=From%20the%20Stagflation%20to%20the%20Great%20inflation%20explaining%20the%20US.%20Economy%20of%20the%201970s&amp;publication_year=2021&amp;author=A.%20Goutsmedt\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Google Scholar<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S2212828X25000568#bb0110\">Grimmer et al., 2022<\/a>J.\u00a0Grimmer\u00a0,\u00a0M.\u00a0Roberts\u00a0,\u00a0B.\u00a0Stewart<em>Le texte comme donn\u00e9es<\/em>Presses universitaires de Princeton\u00a0,\u00a0Princeton\u00a0(\u00a02022\u00a0)<a href=\"https:\/\/scholar.google.com\/scholar_lookup?title=Text%20as%20data&amp;publication_year=2022&amp;author=J.%20Grimmer&amp;author=M.%20Roberts&amp;author=B.%20Stewart\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Google Scholar<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S2212828X25000568#bb0115\">Hamermesh, 2013<\/a>D.\u00a0HamermeshSix d\u00e9cennies d&#8217;\u00e9dition \u00e9conomique de premier plan : qui et comment ?J. Econ. Lit.,\u00a051\u00a0(1)\u00a0(2013), pp.\u00a0162-172<a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1257\/jel.51.1.162\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Crossref<\/a><a href=\"https:\/\/www.scopus.com\/inward\/record.url?eid=2-s2.0-84875257974&amp;partnerID=10&amp;rel=R3.0.0\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">View in Scopus<\/a><a href=\"https:\/\/scholar.google.com\/scholar_lookup?title=Six%20decades%20of%20top%20economics%20publishing%3A%20who%20and%20how&amp;publication_year=2013&amp;author=D.%20Hamermesh\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Google Scholar<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S2212828X25000568#bb0120\">Hansen and \u0130mrohoro\u011flu, 2016<\/a>G.D.\u00a0Hansen,\u00a0S.\u00a0\u0130mrohoro\u011fluFiscal reform and government debt in Japan: a neoclassical perspectiveRev. Econ. Dyn.,\u00a021\u00a0(2016), pp.\u00a0201-224<a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S1094202515000277\/pdfft?md5=8ffe4baeb82bdf5e21704c8ff0bc97e2&amp;pid=1-s2.0-S1094202515000277-main.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">View PDF<\/a><a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S1094202515000277\">View article<\/a><a href=\"https:\/\/www.scopus.com\/inward\/record.url?eid=2-s2.0-84928549179&amp;partnerID=10&amp;rel=R3.0.0\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">View in Scopus<\/a><a href=\"https:\/\/scholar.google.com\/scholar_lookup?title=Fiscal%20reform%20and%20government%20debt%20in%20Japan%3A%20a%20neoclassical%20perspective&amp;publication_year=2016&amp;author=G.D.%20Hansen&amp;author=S.%20%C4%B0mrohoro%C4%9Flu\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Google Scholar<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S2212828X25000568#bb0125\">Heckman and Moktan, 2020<\/a>J.J.\u00a0Heckman,\u00a0S.\u00a0MoktanPublishing and promotion in economics: the tyranny of the top fiveJ. Econ. Lit.,\u00a058\u00a0(2)\u00a0(2020), pp.\u00a0419-470<a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1257\/jel.20191574\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Crossref<\/a><a href=\"https:\/\/www.scopus.com\/inward\/record.url?eid=2-s2.0-85088235857&amp;partnerID=10&amp;rel=R3.0.0\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">View in Scopus<\/a><a href=\"https:\/\/scholar.google.com\/scholar_lookup?title=Publishing%20and%20promotion%20in%20economics%3A%20the%20tyranny%20of%20the%20top%20five&amp;publication_year=2020&amp;author=J.J.%20Heckman&amp;author=S.%20Moktan\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Google Scholar<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S2212828X25000568#bb0130\">Heller, 2016<\/a>P.\u00a0HellerThe challenge of an aged and shrinking populationJ. Econ. Aging,\u00a08\u00a0(C)\u00a0(2016)<a href=\"https:\/\/scholar.google.com\/scholar_lookup?title=The%20challenge%20of%20an%20aged%20and%20shrinking%20population&amp;publication_year=2016&amp;author=P.%20Heller\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Google Scholar<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S2212828X25000568#bb0135\">Heller et al., 1986<\/a>P.\u00a0Heller,\u00a0R.\u00a0Hemming,\u00a0P.\u00a0KohnertAging and Social Expenditure in the Major Industrial Countries, 1980-2025International Monetary Fund,\u00a0Occasional Paper, No\u00a0(1986), p.\u00a047<a href=\"https:\/\/scholar.google.com\/scholar_lookup?title=Aging%20and%20Social%20Expenditure%20in%20the%20Major%20Industrial%20Countries%2C%201980-2025&amp;publication_year=1986&amp;author=P.%20Heller&amp;author=R.%20Hemming&amp;author=P.%20Kohnert\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Google Scholar<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S2212828X25000568#bb0140\">Horioka and Terada-Hagiwara, 2012<\/a>C.Y.\u00a0Horioka,\u00a0A.\u00a0Terada-HagiwaraThe determinants and long-term projections of saving rates in developing AsiaJpn. World Econ.,\u00a024\u00a0(2)\u00a0(2012), pp.\u00a0128-137<a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S0922142512000163\/pdfft?md5=28656de25a694a085e9a1d7077a0dca9&amp;pid=1-s2.0-S0922142512000163-main.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">View PDF<\/a><a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S0922142512000163\">View article<\/a><a href=\"https:\/\/www.scopus.com\/inward\/record.url?eid=2-s2.0-84860375857&amp;partnerID=10&amp;rel=R3.0.0\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">View in Scopus<\/a><a href=\"https:\/\/scholar.google.com\/scholar_lookup?title=The%20determinants%20and%20long-term%20projections%20of%20saving%20rates%20in%20developing%20Asia&amp;publication_year=2012&amp;author=C.Y.%20Horioka&amp;author=A.%20Terada-Hagiwara\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Google Scholar<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S2212828X25000568#bb0145\">Horioka and Watanabe, 1997<\/a>C.Y.\u00a0Horioka,\u00a0W.\u00a0WatanabeWhy do people save? a micro\u2010analysis of motives for household saving in JapanEcon. J.,\u00a0107\u00a0(442)\u00a0(1997), pp.\u00a0537-552<a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1111\/j.1468-0297.1997.tb00026.x\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Crossref<\/a><a href=\"https:\/\/www.scopus.com\/inward\/record.url?eid=2-s2.0-0030881140&amp;partnerID=10&amp;rel=R3.0.0\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">View in Scopus<\/a><a href=\"https:\/\/scholar.google.com\/scholar_lookup?title=Why%20do%20people%20save%20a%20microanalysis%20of%20motives%20for%20household%20saving%20in%20Japan&amp;publication_year=1997&amp;author=C.Y.%20Horioka&amp;author=W.%20Watanabe\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Google Scholar<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S2212828X25000568#bb0185\">Hoshi et al., 2025<\/a>T.\u00a0Hoshi,\u00a0N.\u00a0Kodama,\u00a0H.\u00a0LiThe effect of aging on entrepreneurship and aggregate productivityJ. Econ. Aging (this Issue)\u00a0(2026)<a href=\"https:\/\/scholar.google.com\/scholar_lookup?title=The%20effect%20of%20aging%20on%20entrepreneurship%20and%20aggregate%20productivity&amp;publication_year=2026&amp;author=T.%20Hoshi&amp;author=N.%20Kodama&amp;author=H.%20Li\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Google Scholar<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S2212828X25000568#bb0150\">Hurd and Naohiro, 1996<\/a>M.D.\u00a0Hurd,\u00a0Y.\u00a0Naohiro<em>The Economic Effects of Aging in the United States and Japan<\/em>University of Chicago Press,\u00a0Chicago\u00a0(1996)<a href=\"https:\/\/scholar.google.com\/scholar_lookup?title=The%20Economic%20Effects%20of%20Aging%20in%20the%20United%20States%20and%20Japan&amp;publication_year=1996&amp;author=M.D.%20Hurd&amp;author=Y.%20Naohiro\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Google Scholar<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S2212828X25000568#bb0155\">\u0130mrohoro\u011flu et al., 2019<\/a>S.\u00a0\u0130mrohoro\u011flu,\u00a0S.\u00a0Kitao,\u00a0T.\u00a0YamadaFiscal sustainability in Japan: what to tackle?J. Econ. Ageing,\u00a014\u00a0(2019), Article\u00a0100205<a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S2212828X19300921\/pdfft?md5=2d11b717f6465f9a7ef2a29b038e53ad&amp;pid=1-s2.0-S2212828X19300921-main.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">View PDF<\/a><a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S2212828X19300921\">View article<\/a><a href=\"https:\/\/www.scopus.com\/inward\/record.url?eid=2-s2.0-85072256230&amp;partnerID=10&amp;rel=R3.0.0\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">View in Scopus<\/a><a href=\"https:\/\/scholar.google.com\/scholar_lookup?title=Fiscal%20sustainability%20in%20Japan%3A%20what%20to%20tackle&amp;publication_year=2019&amp;author=S.%20%C4%B0mrohoro%C4%9Flu&amp;author=S.%20Kitao&amp;author=T.%20Yamada\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Google Scholar<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S2212828X25000568#bb0170\">Karolyi, 2016<\/a>A.\u00a0KarolyiHome bias, an academic puzzleEur. Finan. Rev.,\u00a020\u00a0(2016), p.\u00a06<a href=\"https:\/\/scholar.google.com\/scholar_lookup?title=Home%20bias%2C%20an%20academic%20puzzle&amp;publication_year=2016&amp;author=A.%20Karolyi\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Google Scholar<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S2212828X25000568#bb0175\">Kim et al., 2006<\/a>H.\u00a0Kim,\u00a0A.\u00a0Morse,\u00a0L.\u00a0ZingalesWhat has mattered to economics since 1970J. Econ. Perspect.,\u00a020\u00a0(4)\u00a0(2006), pp.\u00a0125-150<a href=\"https:\/\/scholar.google.com\/scholar_lookup?title=What%20has%20mattered%20to%20economics%20since%201970&amp;publication_year=2006&amp;author=H.%20Kim&amp;author=A.%20Morse&amp;author=L.%20Zingales\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Google Scholar<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S2212828X25000568#bb0165\">Kirkegaard, 2025<\/a>J.\u00a0KirkegaardManaging an Aging Society: Learning the Right Lessons from JapanPeterson Institute for International Economics Working Paper\u00a0(2025), p.\u00a025<a href=\"https:\/\/scholar.google.com\/scholar_lookup?title=Managing%20an%20Aging%20Society%3A%20Learning%20the%20Right%20Lessons%20from%20Japan&amp;publication_year=2025&amp;author=J.%20Kirkegaard\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Google Scholar<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S2212828X25000568#bb0180\">Kitao, 2015<\/a>S.\u00a0Kitao\u201cFiscal cost of demographic transition in JapanJ. Econ. Dyn. Control.,\u00a054\u00a0(2015), pp.\u00a037-58<a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S0165188915000342\/pdfft?md5=db9dd199fa6836423efd31a8db28f196&amp;pid=1-s2.0-S0165188915000342-main.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">View PDF<\/a><a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S0165188915000342\">View article<\/a><a href=\"https:\/\/www.scopus.com\/inward\/record.url?eid=2-s2.0-84928164432&amp;partnerID=10&amp;rel=R3.0.0\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">View in Scopus<\/a><a href=\"https:\/\/scholar.google.com\/scholar_lookup?title=Fiscal%20cost%20of%20demographic%20transition%20in%20Japan&amp;publication_year=2015&amp;author=S.%20Kitao\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Google Scholar<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S2212828X25000568#bb0190\">Lakonishok et al., 1992<\/a>J.\u00a0Lakonishok,\u00a0A.\u00a0Shleifer,\u00a0R.W.\u00a0VishnyThe impact of institutional trading on stock pricesJ. Financ. Econ.,\u00a032\u00a0(1)\u00a0(1992), pp.\u00a023-43<a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/0304405X9290023Q\/pdf?md5=1622c33f873e480c4ac561e6b445f4e8&amp;pid=1-s2.0-0304405X9290023Q-main.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">View PDF<\/a><a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/0304405X9290023Q\">View article<\/a><a href=\"https:\/\/www.scopus.com\/inward\/record.url?eid=2-s2.0-44049112945&amp;partnerID=10&amp;rel=R3.0.0\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">View in Scopus<\/a><a href=\"https:\/\/scholar.google.com\/scholar_lookup?title=The%20impact%20of%20institutional%20trading%20on%20stock%20prices&amp;publication_year=1992&amp;author=J.%20Lakonishok&amp;author=A.%20Shleifer&amp;author=R.W.%20Vishny\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Google Scholar<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S2212828X25000568#bb0195\">Lechevalier and Monfort, 2016<\/a>S.\u00a0Lechevalier,\u00a0B.\u00a0Monfort<em>Le\u00e7ons de l&#8217;exp\u00e9rience japonaise: vers une autre politique \u00e9conomique?<\/em>\u00c9ditions Rue d&#8217;Ulm,\u00a0Paris\u00a0(2016)<a href=\"https:\/\/scholar.google.com\/scholar_lookup?title=Le%C3%A7ons%20de%20lexp%C3%A9rience%20japonaise%3A%20vers%20une%20autre%20politique%20%C3%A9conomique&amp;publication_year=2016&amp;author=S.%20Lechevalier&amp;author=B.%20Monfort\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Google Scholar<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S2212828X25000568#bb0200\">Lechevalier et al., 2025<\/a>S.\u00a0Lechevalier,\u00a0W.Y.\u00a0Tamaki,\u00a0C.\u00a0Humbert,\u00a0K.\u00a0Shimohara,\u00a0J.-M.\u00a0RobineCare-led innovation: the case of eldercare in France and in JapanInt. J. Care Caring.\u00a0(2025)<a href=\"https:\/\/scholar.google.com\/scholar_lookup?title=Care-led%20innovation%3A%20the%20case%20of%20eldercare%20in%20France%20and%20in%20Japan&amp;publication_year=2025&amp;author=S.%20Lechevalier&amp;author=W.Y.%20Tamaki&amp;author=C.%20Humbert&amp;author=K.%20Shimohara&amp;author=J.-M.%20Robine\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Google Scholar<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S2212828X25000568#bb0215\">Lee, 2002<\/a>R.\u00a0Lee\u201cThe demographic transition: three centuries of fundamental changeJ. Econ. Perspect.,\u00a017\u00a0(4)\u00a0(2002), pp.\u00a0167-190<a href=\"https:\/\/www.scopus.com\/inward\/record.url?eid=2-s2.0-18344364084&amp;partnerID=10&amp;rel=R3.0.0\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">View in Scopus<\/a><a href=\"https:\/\/scholar.google.com\/scholar_lookup?title=The%20demographic%20transition%3A%20three%20centuries%20of%20fundamental%20change&amp;publication_year=2002&amp;author=R.%20Lee\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Google Scholar<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S2212828X25000568#bb0210\">Lee, 2016<\/a>Lee, R. 2016, Macroeconomics, aging, and growth, In\u00a0<em>Handbook of the economics of population aging<\/em>\u00a0(Vol. 1, pp. 59-118). Amsterdam: North-Holland.<a href=\"https:\/\/scholar.google.com\/scholar?q=Lee%2C%20R.%202016%2C%20Macroeconomics%2C%20aging%2C%20and%20growth%2C%20In%20Handbook%20of%20the%20economics%20of%20population%20aging%20(Vol.%201%2C%20pp.%2059-118).%20Amsterdam%3A%20North-Holland.\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Google Scholar<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S2212828X25000568#bb0205\">Lee and Song, 2020<\/a>J.W.\u00a0Lee,\u00a0E.\u00a0SongAging labor, ICT capital, and productivity in Japan and KoreaJ. Japanese Int. Econ.,\u00a058\u00a0(2020), Article\u00a0101095<a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S0889158320300320\/pdfft?md5=3b7ce2b57f17385554142f135178c2f4&amp;pid=1-s2.0-S0889158320300320-main.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">View PDF<\/a><a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S0889158320300320\">View article<\/a><a href=\"https:\/\/www.scopus.com\/inward\/record.url?eid=2-s2.0-85089270067&amp;partnerID=10&amp;rel=R3.0.0\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">View in Scopus<\/a><a href=\"https:\/\/scholar.google.com\/scholar_lookup?title=Aging%20labor%2C%20ICT%20capital%2C%20and%20productivity%20in%20Japan%20and%20Korea&amp;publication_year=2020&amp;author=J.W.%20Lee&amp;author=E.%20Song\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Google Scholar<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S2212828X25000568#bb0220\">Lee et al., 2016<\/a>S.H.\u00a0Lee,\u00a0N.\u00a0Ogawa,\u00a0R.\u00a0MatsukuraJapan\u2019s pension reform, labor market responses, and savingsJ. Econ. Ageing,\u00a08\u00a0(2016), pp.\u00a067-75<a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S2212828X15300207\/pdfft?md5=519ede3f7794c6ab700989edc91a1c68&amp;pid=1-s2.0-S2212828X15300207-main.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">View PDF<\/a><a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S2212828X15300207\">View article<\/a><a href=\"https:\/\/scholar.google.com\/scholar_lookup?title=Japans%20pension%20reform%2C%20labor%20market%20responses%2C%20and%20savings&amp;publication_year=2016&amp;author=S.H.%20Lee&amp;author=N.%20Ogawa&amp;author=R.%20Matsukura\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Google Scholar<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S2212828X25000568#bb0225\">Li et al., 2022<\/a>Y.X.\u00a0Li,\u00a0C.X.\u00a0Ye,\u00a0T.\u00a0Ahmad,\u00a0M.\u00a0Khan,\u00a0I.\u00a0Shah,\u00a0X.H.\u00a0Su,\u00a0L.X.\u00a0Xing\u201cThe 100 most cited publications in aging research: a bibliometric analysisElectr. J. General Med.,\u00a019\u00a0(1)\u00a0(2022)<a href=\"https:\/\/scholar.google.com\/scholar_lookup?title=The%20100%20most%20cited%20publications%20in%20aging%20research%3A%20a%20bibliometric%20analysis&amp;publication_year=2022&amp;author=Y.X.%20Li&amp;author=C.X.%20Ye&amp;author=T.%20Ahmad&amp;author=M.%20Khan&amp;author=I.%20Shah&amp;author=X.H.%20Su&amp;author=L.X.%20Xing\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Google Scholar<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S2212828X25000568#bb0230\">Lusardi and Mitchell, 2007<\/a>A.\u00a0Lusardi,\u00a0O.S.\u00a0MitchellBaby boomer retirement security: the roles of planning, financial literacy, and housing wealthJ. Monet. Econ.,\u00a054\u00a0(1)\u00a0(2007), pp.\u00a0205-224<a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S0304393206002467\/pdfft?md5=6e400b56b87be360c2b5cf8a1659d870&amp;pid=1-s2.0-S0304393206002467-main.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">View PDF<\/a><a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S0304393206002467\">View article<\/a><a href=\"https:\/\/www.scopus.com\/inward\/record.url?eid=2-s2.0-33847049934&amp;partnerID=10&amp;rel=R3.0.0\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">View in Scopus<\/a><a href=\"https:\/\/scholar.google.com\/scholar_lookup?title=Baby%20boomer%20retirement%20security%3A%20the%20roles%20of%20planning%2C%20financial%20literacy%2C%20and%20housing%20wealth&amp;publication_year=2007&amp;author=A.%20Lusardi&amp;author=O.S.%20Mitchell\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Google Scholar<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S2212828X25000568#bb0235\">Lusardi and Mitchell, 2011<\/a>A.\u00a0Lusardi,\u00a0O.S.\u00a0MitchellFinancial literacy around the world: an overviewJ. Pension Econ. Finance,\u00a010\u00a0(4)\u00a0(2011), pp.\u00a0497-508<a href=\"https:\/\/www.scopus.com\/inward\/record.url?eid=2-s2.0-85011476664&amp;partnerID=10&amp;rel=R3.0.0\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">View in Scopus<\/a><a href=\"https:\/\/scholar.google.com\/scholar_lookup?title=Financial%20literacy%20around%20the%20world%3A%20an%20overview&amp;publication_year=2011&amp;author=A.%20Lusardi&amp;author=O.S.%20Mitchell\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Google Scholar<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S2212828X25000568#bb0240\">Malthus, 2015<\/a>Malthus, T., 2015,\u00a0<em>An Essay on the Principle of Population and Other Writings<\/em>, Penguin Classics. First edition published anonymously in 1798.<a href=\"https:\/\/scholar.google.com\/scholar?q=Malthus%2C%20T.%2C%202015%2C%20An%20Essay%20on%20the%20Principle%20of%20Population%20and%20Other%20Writings%2C%20Penguin%20Classics.%20First%20edition%20published%20anonymously%20in%201798.\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Google Scholar<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S2212828X25000568#bb0245\">Moriyama, 2025<\/a>Moriyama, T., 2025, Does caregiving influence work patterns for men over 60?,\u00a0<em>J. Econ. Aging<\/em>\u00a0(this issue).<a href=\"https:\/\/scholar.google.com\/scholar?q=Moriyama%2C%20T.%2C%202025%2C%20Does%20caregiving%20influence%20work%20patterns%20for%20men%20over%2060%3F%2C%20J.%20Econ.%20Aging%20(this%20issue).\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Google Scholar<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S2212828X25000568#bb0250\">Nakanishi et al., 2021<\/a>Nakanishi, Y., Y. Tsugihashi, M. Akahane, T. Noda, Y. Nishioka, T. Myojin, S. Kubo, T, Higashino, N. Okuda, J-M. Robine, T. Imamura, 2021, Comparison of Japanese centenarians&#8217; and noncentenarians&#8217; medical expenditures in the last year of life,\u00a0<em>JAMA Open Network<\/em>.<a href=\"https:\/\/scholar.google.com\/scholar?q=Nakanishi%2C%20Y.%2C%20Y.%20Tsugihashi%2C%20M.%20Akahane%2C%20T.%20Noda%2C%20Y.%20Nishioka%2C%20T.%20Myojin%2C%20S.%20Kubo%2C%20T%2C%20Higashino%2C%20N.%20Okuda%2C%20J-M.%20Robine%2C%20T.%20Imamura%2C%202021%2C%20Comparison%20of%20Japanese%20centenarians%27%20and%20noncentenarians%27%20medical%20expenditures%20in%20the%20last%20year%20of%20life%2C%20JAMA%20Open%20Network.\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Google Scholar<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S2212828X25000568#bb0255\">Nees and Waltman, 2010<\/a>Nees J. and L. Waltman, 2010, \u201cSoftware survey: VOSviewer, a computer program for bibliometric mapping\u201d, Scientometrics, Aug;84(2):523-538.<a href=\"https:\/\/scholar.google.com\/scholar?q=Nees%20J.%20and%20L.%20Waltman%2C%202010%2C%20%E2%80%9CSoftware%20survey%3A%20VOSviewer%2C%20a%20computer%20program%20for%20bibliometric%20mapping%E2%80%9D%2C%20Scientometrics%2C%20Aug%3B84(2)%3A523-538.\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Google Scholar<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S2212828X25000568#bb0260\">Noguchi and Wise, 1994<\/a>Y.\u00a0Noguchi,\u00a0D.\u00a0Wise\u00a0(Eds.),\u00a0<em>Aging in the United States and Japan: Economic Trends<\/em>,\u00a0University of Chicago Press,\u00a0Chicago\u00a0(1994)<a href=\"https:\/\/scholar.google.com\/scholar?q=Noguchi%2C%20Y.%20and%20D.%20Wise%20(eds)%2C%201994%2C%20Aging%20in%20the%20United%20States%20and%20Japan%3A%20Economic%20Trends%2C%20Chicago%3A%20University%20of%20Chicago%20Press.\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Google Scholar<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S2212828X25000568#bb0265\">OECD, 1985<\/a>OECD<em>Social expenditure 1960-1990: Problems of growth and control<\/em>OECD\u00a0(1985)<a href=\"https:\/\/scholar.google.com\/scholar_lookup?title=Social%20expenditure%201960-1990%3A%20Problems%20of%20growth%20and%20control&amp;publication_year=1985&amp;author=OECD\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Google Scholar<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S2212828X25000568#bb0270\">Ogura et al., 2001<\/a>S.\u00a0Ogura,\u00a0T.\u00a0Tachibanaki,\u00a0D.A.\u00a0Wise\u00a0(Eds.),\u00a0<em>Aging Issues in the United States and Japan<\/em>,\u00a0University of Chicago Press,\u00a0Chicago\u00a0(2001)<a href=\"https:\/\/scholar.google.com\/scholar?q=Ogura%2C%20S.%20and%20T.%20Tachibanaki%2C%20David%20A.%20Wise%20(eds)%2C%202001%2C%20Aging%20Issues%20in%20the%20United%20States%20and%20Japan%2C%20Chicago%3A%20University%20of%20Chicago%20Press.\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Google Scholar<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S2212828X25000568#bb0275\">Ohtake and Saito, 1998<\/a>F.\u00a0Ohtake,\u00a0M.\u00a0SaitoPopulation aging and consumption inequality in JapanRev. Income Wealth,\u00a044\u00a0(3)\u00a0(1998), pp.\u00a0361-381<a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1111\/j.1475-4991.1998.tb00287.x\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Crossref<\/a><a href=\"https:\/\/www.scopus.com\/inward\/record.url?eid=2-s2.0-0032283814&amp;partnerID=10&amp;rel=R3.0.0\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">View in Scopus<\/a><a href=\"https:\/\/scholar.google.com\/scholar_lookup?title=Population%20aging%20and%20consumption%20inequality%20in%20Japan&amp;publication_year=1998&amp;author=F.%20Ohtake&amp;author=M.%20Saito\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Google Scholar<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S2212828X25000568#bb0280\">Oshio and Shimizutani, 2025<\/a>Oshio, T., S. Shimizutani, 2025, Comparing age\u2013happiness relationships across Japan, China, and Europe,\u00a0<em>J. Econ. Aging<\/em>\u00a0(this issue).<a href=\"https:\/\/scholar.google.com\/scholar?q=Oshio%2C%20T.%2C%20S.%20Shimizutani%2C%202025%2C%20Comparing%20age%E2%80%93happiness%20relationships%20across%20Japan%2C%20China%2C%20and%20Europe%2C%20J.%20Econ.%20Aging%20(this%20issue).\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Google Scholar<\/a><\/li>\n<\/ol>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Abstrait Cet article analyse la mani\u00e8re dont les \u00e9conomistes ont abord\u00e9 la question du vieillissement au cours des cinquante derni\u00e8res ann\u00e9es. Son originalit\u00e9 majeure r\u00e9side dans l&#8217;analyse bibliom\u00e9trique de la litt\u00e9rature sur l&#8217;\u00e9conomie du vieillissement, fond\u00e9e sur l&#8217;analyse textuelle de trois corpus diff\u00e9rents et compl\u00e9mentaires, alors que les \u00e9tudes existantes se limitent \u00e0 des sous-domaines. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":2537,"menu_order":2,"comment_status":"open","ping_status":"closed","template":"","doc_tag":[],"class_list":["post-4823","docs","type-docs","status-publish","hentry","no-post-thumbnail"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sahelib.atatec-design.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/docs\/4823","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sahelib.atatec-design.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/docs"}],"about":[{"href":"https:\/\/sahelib.atatec-design.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/docs"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sahelib.atatec-design.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sahelib.atatec-design.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4823"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/sahelib.atatec-design.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/docs\/4823\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6389,"href":"https:\/\/sahelib.atatec-design.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/docs\/4823\/revisions\/6389"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sahelib.atatec-design.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/docs\/2537"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sahelib.atatec-design.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4823"}],"wp:term":[{"taxonomy":"doc_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sahelib.atatec-design.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/doc_tag?post=4823"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}