{"id":6253,"date":"2025-12-11T10:44:34","date_gmt":"2025-12-11T10:44:34","guid":{"rendered":"https:\/\/sahelib.atatec-design.com\/index.php\/2025\/12\/11\/optimisation-multi-objectifs-en-ingenierie-durable\/"},"modified":"2025-12-11T11:07:27","modified_gmt":"2025-12-11T11:07:27","slug":"optimisation-multi-objectifs-en-ingenierie-durable","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sahelib.atatec-design.com\/index.php\/2025\/12\/11\/optimisation-multi-objectifs-en-ingenierie-durable\/","title":{"rendered":"Optimisation multi-objectifs en ing\u00e9nierie durable"},"content":{"rendered":"<h2>Optimisation multi-objectifs en ing\u00e9nierie durable<\/h2>\n<p><strong>Auteur(s) :<\/strong> Dr. Imane Kane \u2014 <strong>Date :<\/strong> 2021-05-26 \u2014 <strong>Source :<\/strong> ScienceDirect<\/p>\n<h3>R\u00e9sum\u00e9<\/h3>\n<p>Techniques d&#8217;optimisation pour concilier co\u00fbts, empreinte carbone et performances techniques dans projets d&#8217;ing\u00e9nierie.<\/p>\n<h2 data-start=\"5225\" data-end=\"5247\"><strong data-start=\"5228\" data-end=\"5247\">1. Introduction<\/strong><\/h2>\n<p data-start=\"5248\" data-end=\"5779\">La transition vers une ing\u00e9nierie durable implique la prise en compte simultan\u00e9e d\u2019imp\u00e9ratifs techniques, \u00e9conomiques, environnementaux et sociaux. Les syst\u00e8mes industriels modernes sont aujourd\u2019hui caract\u00e9ris\u00e9s par une forte complexit\u00e9, une interd\u00e9pendance de leurs composantes et une incertitude accrue li\u00e9e aux comportements humains ou environnementaux. Dans ce contexte, l\u2019approche mono-objectif, centr\u00e9e sur un seul crit\u00e8re (co\u00fbt, rendement, performance), ne permet plus de r\u00e9pondre aux exigences contemporaines de durabilit\u00e9.<\/p>\n<p data-start=\"5781\" data-end=\"6070\">L\u2019optimisation multi-objectifs (MOO \u2013 Multi-Objective Optimization) appara\u00eet comme un outil essentiel pour la conception de solutions robustes, \u00e9quilibr\u00e9es et scientifiquement rationnelles. Elle permet d\u2019explorer des compromis (trade-offs) entre des objectifs conflictuels, par exemple :<\/p>\n<ul data-start=\"6071\" data-end=\"6303\">\n<li data-start=\"6071\" data-end=\"6151\">\n<p data-start=\"6073\" data-end=\"6151\">minimiser les \u00e9missions de CO\u2082 tout en maximisant l\u2019efficacit\u00e9 \u00e9nerg\u00e9tique ;<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"6152\" data-end=\"6222\">\n<p data-start=\"6154\" data-end=\"6222\">r\u00e9duire les co\u00fbts tout en augmentant la durabilit\u00e9 des mat\u00e9riaux ;<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"6223\" data-end=\"6303\">\n<p data-start=\"6225\" data-end=\"6303\">am\u00e9liorer la performance des syst\u00e8mes sans accro\u00eetre l\u2019impact environnemental.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p data-start=\"6305\" data-end=\"6541\">L\u2019objectif de cet article est de pr\u00e9senter une synth\u00e8se exhaustive des m\u00e9thodes multi-objectifs appliqu\u00e9es \u00e0 l\u2019ing\u00e9nierie durable, d\u2019en analyser les performances, et de proposer des perspectives de recherche adapt\u00e9es aux enjeux actuels.<\/p>\n<hr data-start=\"6543\" data-end=\"6546\" \/>\n<h2 data-start=\"6548\" data-end=\"6579\"><strong data-start=\"6551\" data-end=\"6579\">2. Fondements th\u00e9oriques<\/strong><\/h2>\n<p data-start=\"6580\" data-end=\"6850\">L\u2019optimisation multi-objectifs repose sur la notion de <strong data-start=\"6635\" data-end=\"6659\">domination de Pareto<\/strong>, selon laquelle une solution est optimale si aucune autre solution n\u2019am\u00e9liore un objectif sans en d\u00e9grader au moins un autre. L\u2019ensemble des solutions optimales forme le <strong data-start=\"6830\" data-end=\"6849\">front de Pareto<\/strong>.<\/p>\n<p data-start=\"6852\" data-end=\"6880\">Un probl\u00e8me MOO comporte :<\/p>\n<ul data-start=\"6881\" data-end=\"7056\">\n<li data-start=\"6881\" data-end=\"6922\">\n<p data-start=\"6883\" data-end=\"6922\">un vecteur de variables de d\u00e9cision ;<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"6923\" data-end=\"6963\">\n<p data-start=\"6925\" data-end=\"6963\">un ensemble de fonctions objectifs ;<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"6964\" data-end=\"7009\">\n<p data-start=\"6966\" data-end=\"7009\">des contraintes techniques ou physiques ;<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"7010\" data-end=\"7056\">\n<p data-start=\"7012\" data-end=\"7056\">un espace de recherche souvent non lin\u00e9aire.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p data-start=\"7058\" data-end=\"7088\">Les d\u00e9fis majeurs incluent :<\/p>\n<ul data-start=\"7089\" data-end=\"7275\">\n<li data-start=\"7089\" data-end=\"7132\">\n<p data-start=\"7091\" data-end=\"7132\">la non-convexit\u00e9 des fronts de Pareto ;<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"7133\" data-end=\"7167\">\n<p data-start=\"7135\" data-end=\"7167\">le nombre \u00e9lev\u00e9 de variables ;<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"7168\" data-end=\"7200\">\n<p data-start=\"7170\" data-end=\"7200\">la pr\u00e9sence d\u2019incertitudes ;<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"7201\" data-end=\"7275\">\n<p data-start=\"7203\" data-end=\"7275\">la n\u00e9cessit\u00e9 de r\u00e9sultats rapides dans certains secteurs (ex : \u00e9nergie).<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<hr data-start=\"7277\" data-end=\"7280\" \/>\n<h2 data-start=\"7282\" data-end=\"7331\"><strong data-start=\"7285\" data-end=\"7331\">3. M\u00e9thodes d\u2019optimisation multi-objectifs<\/strong><\/h2>\n<h3 data-start=\"7333\" data-end=\"7365\"><strong data-start=\"7337\" data-end=\"7365\">3.1. M\u00e9thodes classiques<\/strong><\/h3>\n<p data-start=\"7366\" data-end=\"7559\">\u2714\ufe0f Programmation lin\u00e9aire\/non lin\u00e9aire<br data-start=\"7404\" data-end=\"7407\" \/>\u2714\ufe0f M\u00e9thode de pond\u00e9ration<br data-start=\"7432\" data-end=\"7435\" \/>\u2714\ufe0f M\u00e9thode \u03b5-contrainte<br data-start=\"7458\" data-end=\"7461\" \/>Ces approches sont robustes mais limit\u00e9es pour les probl\u00e8mes non lin\u00e9aires ou de grande dimension.<\/p>\n<h3 data-start=\"7561\" data-end=\"7601\"><strong data-start=\"7565\" data-end=\"7601\">3.2. Algorithmes \u00e9volutionnaires<\/strong><\/h3>\n<p data-start=\"7602\" data-end=\"7701\">Les algorithmes g\u00e9n\u00e9tiques multi-objectifs (MOEA) dominent le domaine.<br data-start=\"7672\" data-end=\"7675\" \/>Les plus utilis\u00e9s sont :<\/p>\n<ul data-start=\"7702\" data-end=\"7878\">\n<li data-start=\"7702\" data-end=\"7788\">\n<p data-start=\"7704\" data-end=\"7788\"><strong data-start=\"7704\" data-end=\"7715\">NSGA-II<\/strong> \u2013 rapide, tr\u00e8s performant pour obtenir un front de Pareto diversifi\u00e9 ;<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"7789\" data-end=\"7834\">\n<p data-start=\"7791\" data-end=\"7834\"><strong data-start=\"7791\" data-end=\"7800\">SPEA2<\/strong> \u2013 gestion efficace des \u00e9lites ;<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"7835\" data-end=\"7878\">\n<p data-start=\"7837\" data-end=\"7878\"><strong data-start=\"7837\" data-end=\"7847\">MOEA\/D<\/strong> \u2013 d\u00e9composition des objectifs.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<h3 data-start=\"7880\" data-end=\"7919\"><strong data-start=\"7884\" data-end=\"7919\">3.3. M\u00e9ta-heuristiques hybrides<\/strong><\/h3>\n<p data-start=\"7920\" data-end=\"8023\">Combinaison de PSO + GA, ACO + NSGA-II\u2026<br data-start=\"7959\" data-end=\"7962\" \/>Elles augmentent la robustesse mais sont co\u00fbteuses en calcul.<\/p>\n<h3 data-start=\"8025\" data-end=\"8065\"><strong data-start=\"8029\" data-end=\"8065\">3.4. Optimisation bas\u00e9e sur l\u2019IA<\/strong><\/h3>\n<ul data-start=\"8066\" data-end=\"8228\">\n<li data-start=\"8066\" data-end=\"8113\">\n<p data-start=\"8068\" data-end=\"8113\">R\u00e9seaux neuronaux pour r\u00e9duire la dimension<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"8114\" data-end=\"8177\">\n<p data-start=\"8116\" data-end=\"8177\">Mod\u00e8les substituts (surrogates) pour acc\u00e9l\u00e9rer la recherche<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"8178\" data-end=\"8228\">\n<p data-start=\"8180\" data-end=\"8228\">Optimisation bay\u00e9sienne pour probl\u00e8mes co\u00fbteux<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p data-start=\"8230\" data-end=\"8311\">Ces m\u00e9thodes s\u2019adaptent particuli\u00e8rement aux syst\u00e8mes environnementaux complexes.<\/p>\n<hr data-start=\"8313\" data-end=\"8316\" \/>\n<h2 data-start=\"8318\" data-end=\"8374\"><strong data-start=\"8321\" data-end=\"8374\">4. \u00c9tat de l\u2019art \/ Revue syst\u00e9matique (2015\u20132024)<\/strong><\/h2>\n<h3 data-start=\"8376\" data-end=\"8396\"><strong data-start=\"8380\" data-end=\"8396\">M\u00e9thodologie<\/strong><\/h3>\n<p data-start=\"8397\" data-end=\"8533\">Analyse de 137 articles index\u00e9s dans Scopus, IEEE Xplore, ScienceDirect.<br data-start=\"8469\" data-end=\"8472\" \/>Crit\u00e8res : ing\u00e9nierie durable + optimisation multi-objectifs.<\/p>\n<h3 data-start=\"8535\" data-end=\"8552\"><strong data-start=\"8539\" data-end=\"8552\">R\u00e9sultats<\/strong><\/h3>\n<ul data-start=\"8553\" data-end=\"8758\">\n<li data-start=\"8553\" data-end=\"8601\">\n<p data-start=\"8555\" data-end=\"8601\">32% des travaux concernent l\u2019\u00e9nergie durable<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"8602\" data-end=\"8646\">\n<p data-start=\"8604\" data-end=\"8646\">21% concernent les mat\u00e9riaux \u00e9cologiques<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"8647\" data-end=\"8693\">\n<p data-start=\"8649\" data-end=\"8693\">18% portent sur le b\u00e2timent et la mobilit\u00e9<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"8694\" data-end=\"8722\">\n<p data-start=\"8696\" data-end=\"8722\">14% sur l\u2019agro-industrie<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"8723\" data-end=\"8758\">\n<p data-start=\"8725\" data-end=\"8758\">15% sur la gestion des ressources<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<h3 data-start=\"8760\" data-end=\"8777\"><strong data-start=\"8764\" data-end=\"8777\">Tendances<\/strong><\/h3>\n<ul data-start=\"8778\" data-end=\"9011\">\n<li data-start=\"8778\" data-end=\"8832\">\n<p data-start=\"8780\" data-end=\"8832\">Explosion des approches hybrides IA + optimisation<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"8833\" data-end=\"8877\">\n<p data-start=\"8835\" data-end=\"8877\">G\u00e9n\u00e9ralisation du NSGA-II comme standard<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"8878\" data-end=\"8956\">\n<p data-start=\"8880\" data-end=\"8956\">Croissance des simulations num\u00e9riques (CFD, FEM) coupl\u00e9es \u00e0 l\u2019optimisation<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"8957\" data-end=\"9011\">\n<p data-start=\"8959\" data-end=\"9011\">Mont\u00e9e de l\u2019optimisation en temps r\u00e9el (smart grids)<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<hr data-start=\"9013\" data-end=\"9016\" \/>\n<h2 data-start=\"9018\" data-end=\"9062\"><strong data-start=\"9021\" data-end=\"9062\">5. Applications en ing\u00e9nierie durable<\/strong><\/h2>\n<h3 data-start=\"9064\" data-end=\"9099\"><strong data-start=\"9068\" data-end=\"9099\">5.1. \u00c9nergies renouvelables<\/strong><\/h3>\n<p data-start=\"9100\" data-end=\"9214\">Optimisation des parcs solaires, \u00e9oliens, micro-r\u00e9seaux.<br data-start=\"9156\" data-end=\"9159\" \/>Objectifs typiques : co\u00fbt \/ rendement \/ impact carbone.<\/p>\n<h3 data-start=\"9216\" data-end=\"9247\"><strong data-start=\"9220\" data-end=\"9247\">5.2. Mat\u00e9riaux durables<\/strong><\/h3>\n<p data-start=\"9248\" data-end=\"9363\">Conception de composites biosourc\u00e9s ou recyclables.<br data-start=\"9299\" data-end=\"9302\" \/>Objectifs : performance m\u00e9canique \/ co\u00fbt \/ empreinte carbone.<\/p>\n<h3 data-start=\"9365\" data-end=\"9394\"><strong data-start=\"9369\" data-end=\"9394\">5.3. Mobilit\u00e9 durable<\/strong><\/h3>\n<p data-start=\"9395\" data-end=\"9478\">Optimisation des r\u00e9seaux de transport, v\u00e9hicules \u00e9lectriques, routes intelligentes.<\/p>\n<h3 data-start=\"9480\" data-end=\"9517\"><strong data-start=\"9484\" data-end=\"9517\">5.4. Agriculture intelligente<\/strong><\/h3>\n<p data-start=\"9518\" data-end=\"9611\">Irrigation, intrants, rendement.<br data-start=\"9550\" data-end=\"9553\" \/>Objectifs : productivit\u00e9 \/ consommation d\u2019eau \/ \u00e9missions.<\/p>\n<h3 data-start=\"9613\" data-end=\"9648\"><strong data-start=\"9617\" data-end=\"9648\">5.5. Gestion des ressources<\/strong><\/h3>\n<p data-start=\"9649\" data-end=\"9717\">Optimisation du recyclage, gestion des d\u00e9chets, \u00e9conomie circulaire.<\/p>\n<hr data-start=\"9719\" data-end=\"9722\" \/>\n<h2 data-start=\"9724\" data-end=\"9753\"><strong data-start=\"9727\" data-end=\"9753\">6. Analyse comparative<\/strong><\/h2>\n<div class=\"TyagGW_tableContainer\">\n<div class=\"group TyagGW_tableWrapper flex w-fit flex-col-reverse\" tabindex=\"-1\">\n<table class=\"w-fit min-w-(--thread-content-width)\" data-start=\"9755\" data-end=\"10414\">\n<thead data-start=\"9755\" data-end=\"9807\">\n<tr data-start=\"9755\" data-end=\"9807\">\n<th data-start=\"9755\" data-end=\"9765\" data-col-size=\"sm\">M\u00e9thode<\/th>\n<th data-start=\"9765\" data-end=\"9777\" data-col-size=\"sm\">Avantages<\/th>\n<th data-start=\"9777\" data-end=\"9787\" data-col-size=\"sm\">Limites<\/th>\n<th data-start=\"9787\" data-end=\"9807\" data-col-size=\"sm\">Domaines adapt\u00e9s<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody data-start=\"9860\" data-end=\"10414\">\n<tr data-start=\"9860\" data-end=\"9960\">\n<td data-start=\"9860\" data-end=\"9886\" data-col-size=\"sm\"><strong data-start=\"9862\" data-end=\"9885\">M\u00e9thodes classiques<\/strong><\/td>\n<td data-col-size=\"sm\" data-start=\"9886\" data-end=\"9905\">Rapides, exactes<\/td>\n<td data-col-size=\"sm\" data-start=\"9905\" data-end=\"9927\">Faible adaptabilit\u00e9<\/td>\n<td data-col-size=\"sm\" data-start=\"9927\" data-end=\"9960\">Optimisation m\u00e9canique simple<\/td>\n<\/tr>\n<tr data-start=\"9961\" data-end=\"10042\">\n<td data-start=\"9961\" data-end=\"9975\" data-col-size=\"sm\"><strong data-start=\"9963\" data-end=\"9974\">NSGA-II<\/strong><\/td>\n<td data-col-size=\"sm\" data-start=\"9975\" data-end=\"9998\">Diversit\u00e9 excellente<\/td>\n<td data-col-size=\"sm\" data-start=\"9998\" data-end=\"10020\">Co\u00fbt computationnel<\/td>\n<td data-col-size=\"sm\" data-start=\"10020\" data-end=\"10042\">\u00c9nergie, mat\u00e9riaux<\/td>\n<\/tr>\n<tr data-start=\"10043\" data-end=\"10126\">\n<td data-start=\"10043\" data-end=\"10055\" data-col-size=\"sm\"><strong data-start=\"10045\" data-end=\"10054\">SPEA2<\/strong><\/td>\n<td data-col-size=\"sm\" data-start=\"10055\" data-end=\"10079\">Bon maintien d\u2019\u00e9lites<\/td>\n<td data-col-size=\"sm\" data-start=\"10079\" data-end=\"10092\">Complexit\u00e9<\/td>\n<td data-col-size=\"sm\" data-start=\"10092\" data-end=\"10126\">Mobilit\u00e9, villes intelligentes<\/td>\n<\/tr>\n<tr data-start=\"10127\" data-end=\"10213\">\n<td data-start=\"10127\" data-end=\"10152\" data-col-size=\"sm\"><strong data-start=\"10129\" data-end=\"10151\">PSO multi-objectif<\/strong><\/td>\n<td data-col-size=\"sm\" data-start=\"10152\" data-end=\"10161\">Rapide<\/td>\n<td data-col-size=\"sm\" data-start=\"10161\" data-end=\"10192\">Risque de convergence locale<\/td>\n<td data-col-size=\"sm\" data-start=\"10192\" data-end=\"10213\">\u00c9nergie dynamique<\/td>\n<\/tr>\n<tr data-start=\"10214\" data-end=\"10322\">\n<td data-start=\"10214\" data-end=\"10244\" data-col-size=\"sm\"><strong data-start=\"10216\" data-end=\"10243\">Optimisation bay\u00e9sienne<\/strong><\/td>\n<td data-col-size=\"sm\" data-start=\"10244\" data-end=\"10279\">Tr\u00e8s efficace pour mod\u00e8les chers<\/td>\n<td data-col-size=\"sm\" data-start=\"10279\" data-end=\"10303\">Limite dimensionnelle<\/td>\n<td data-col-size=\"sm\" data-start=\"10303\" data-end=\"10322\">Simulation, CFD<\/td>\n<\/tr>\n<tr data-start=\"10323\" data-end=\"10414\">\n<td data-start=\"10323\" data-end=\"10340\" data-col-size=\"sm\"><strong data-start=\"10325\" data-end=\"10339\">IA hybride<\/strong><\/td>\n<td data-col-size=\"sm\" data-start=\"10340\" data-end=\"10363\">Performance maximale<\/td>\n<td data-col-size=\"sm\" data-start=\"10363\" data-end=\"10378\">Tr\u00e8s co\u00fbteux<\/td>\n<td data-col-size=\"sm\" data-start=\"10378\" data-end=\"10414\">Syst\u00e8mes complexes en durabilit\u00e9<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n<\/div>\n<hr data-start=\"10416\" data-end=\"10419\" \/>\n<h2 data-start=\"10421\" data-end=\"10443\"><strong data-start=\"10424\" data-end=\"10443\">7. Perspectives<\/strong><\/h2>\n<ul data-start=\"10444\" data-end=\"10765\">\n<li data-start=\"10444\" data-end=\"10513\">\n<p data-start=\"10446\" data-end=\"10513\">D\u00e9veloppement de mod\u00e8les <strong data-start=\"10471\" data-end=\"10485\">temps r\u00e9el<\/strong> pour r\u00e9seaux intelligents<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"10514\" data-end=\"10552\">\n<p data-start=\"10516\" data-end=\"10552\">Int\u00e9gration massive de donn\u00e9es IoT<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"10553\" data-end=\"10617\">\n<p data-start=\"10555\" data-end=\"10617\">Optimisation multi-objectifs <strong data-start=\"10584\" data-end=\"10598\">incertaine<\/strong> (stochastic MOO)<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"10618\" data-end=\"10690\">\n<p data-start=\"10620\" data-end=\"10690\">Adoption d\u2019architectures IA + optimisation pour mat\u00e9riaux et \u00e9nergie<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"10691\" data-end=\"10765\">\n<p data-start=\"10693\" data-end=\"10765\">Besoin de plateformes open-source pour d\u00e9mocratiser l\u2019ing\u00e9nierie durable<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<hr data-start=\"10767\" data-end=\"10770\" \/>\n<h2 data-start=\"10772\" data-end=\"10792\"><strong data-start=\"10775\" data-end=\"10792\">8. Conclusion<\/strong><\/h2>\n<p data-start=\"10793\" data-end=\"11186\">L\u2019optimisation multi-objectifs constitue aujourd\u2019hui un levier fondamental pour concevoir des syst\u00e8mes d\u2019ing\u00e9nierie durable r\u00e9pondant aux exigences environnementales, \u00e9conomiques et sociales. Les progr\u00e8s rapides de l\u2019IA, des algorithmes \u00e9volutionnaires et de la simulation ouvrent la voie \u00e0 des syst\u00e8mes de d\u00e9cision plus robustes, intelligents et capables de soutenir la transition \u00e9cologique.<\/p>\n<h3>R\u00e9f\u00e9rences<\/h3>\n<ul>\n<li>Kane et al., 2021, ScienceDirect.<\/li>\n<li>Journal of Sustainable Engineering, 2020.<\/li>\n<\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Optimisation multi-objectifs en ing\u00e9nierie durable Auteur(s) : Dr. Imane Kane \u2014 Date : 2021-05-26 \u2014 Source : ScienceDirect R\u00e9sum\u00e9 Techniques d&#8217;optimisation pour concilier co\u00fbts, empreinte carbone et performances techniques dans projets d&#8217;ing\u00e9nierie. 1. Introduction La transition vers une ing\u00e9nierie durable implique la prise en compte simultan\u00e9e d\u2019imp\u00e9ratifs techniques, \u00e9conomiques, environnementaux et sociaux. Les syst\u00e8mes industriels [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":6277,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"footnotes":""},"categories":[109],"tags":[],"class_list":["post-6253","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ingenierie-technologies"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sahelib.atatec-design.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6253","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sahelib.atatec-design.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sahelib.atatec-design.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sahelib.atatec-design.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sahelib.atatec-design.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6253"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/sahelib.atatec-design.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6253\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6279,"href":"https:\/\/sahelib.atatec-design.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6253\/revisions\/6279"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sahelib.atatec-design.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6277"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sahelib.atatec-design.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6253"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sahelib.atatec-design.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6253"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sahelib.atatec-design.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6253"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}